علت آمبولی بعد از عمل اسلیو معده
به مانند هر عمل جراحی دیگری، عمل اسلیو معده نیز ممکن است عوارض و مخاطراتی را در بر دارد. بعضی از این عوارض خفیف و دارای پیامدهای گذرایی است. این پدیدهها با مراقبت های بعد از عمل اسلیو بهراحتی رفع میشوند. در مقابل عوارضی وجود دارند که در صورت بی توجهی به آنها ممکن است با پیامدهای خطرناکی همراه شود. این پیامدهای حتی میتواند سلامتی و زندگی فرد جراحی شده را به خطر بیندازد. بنابراین، قبل از تصمیمگیری بهتر است مزایا و معایب عمل اسلیو معده را بررسی کنید.
اما آمبولی یا لخته خون چیست؟ این پدیده توده خونی موجود در شریان ( سرخرگ) یا ورید ( سیاهرگ) است که در بیشتر موارد به طور خود به خودی انحلال پیدا میکند. با این حال گاه به خاطر شرایط فرد ممکن است این تودهها تجمع پیدا کرده و خطرناک شوند. خطر لختههای خونی و آمبولی زمانی است که این لختهها سبب اختلال در گردش خون در قلب ریه شوند.
طبیعی است که بعد از عمل جراحی لاغری، فرد دوره نقاهت را طی کند. این دوره که با هدف بهبودی بدن بعد از عمل است، احتمال بروز آمبولی را بالا میبرد. دلیل این امر بالا رفتن میزان استراحت و کاهش تحرک فرد جراحی شده میباشد. افزایش زمان استراحت جریان خون را چه در شریان و چه ورید کاهش داده و احتمال تشکیل خونی را بیشتر میکند. جدا از این محصولاتی از بدن میتوانند در طی عمل از محل جراحی آزاد و وارد خون شوند. چربی و کلاژن از جمله این محصولات هستند. نتیجه آزاد شدن این مواد غلیظ شدن خون و کند کردن جریان خون و احتمال تشکیل لخته خونی میباشد.
خبر خوب اینکه علیرغم خطرناک بودن تشکیل لخته خونی این پدیده به ندرت رخ میدهد. تقریباً از 100 نفر که عمل جراحی اسلیو معده را انجام میدهند، تنها یک نفر به این عارضه مبتلا میشود. این به این معنی که شانس تشکیل لخته خونی بعد از عمل جراحی اسلیو معده 1% است.
راه پایین آمدن این درصد خطر استفاده از رقیقکنندههای خونی قبل و بعد از عمل است. همچنین قدم زدن بعد از عمل میتواند از پدیده لخته خونی پیشگیری کند. همچنین افراد سیگاری متقاضی عمل قبل و بعد از عمل باید تا چند هفته از استعمال سیگار پرهیز نمایند.
انواع لختههای خونی پس از اسلیو معده
دو نوع از لخته خون وجود دارد که دستهبندی آنها برمبنای نشانه و شدت در محل پیدایش آنها است.
لختههای خون شریانی
محل ایجاد این لختهها در سرخرگ است. سرخرگ رگی است که خون پر از اکسیژن را از قلب به اندامهای بدن میرساند. لخته شدن خون در این رگها ترومبوز شریانی نام دارد که بسیار خطرناک بوده و در شرایط شدید میتواند باعث مرگ در اثر عمل اسلیو معده شود. بنابراین نیازمند مداخله فوری پزشکی می شود. عامل ایجاد این لختهها تجمع چربی در دیواره رگ میباشد که سبب سفتی و باریک شدن رگ میشود. گروهی که خطر بیشتری برای ابتلا دارند افراد چاق و دارای اضافهوزن هستند. این گونه افراد قبل از عمل جراحی باید از نظر خطر ابتلا به ترومبوز شریانی بررسی شوند.
لختههای خون وریدی
این لختهها در ورید تشکیل میشوند. ورید کارکردی دقیقاً برخلاف شریان دارد. این امر به این معنی است که وریدها خونهای غالباً دارای مقدار کم اکسیژن را از اندام به قلب میرسانند. این لختهها با گذشت زمان به کندی در پاها، بازوها یا لگن ممکن است تشکیل شوند. در صورت شکستن و رفتن لخته خونی به قلب یا ریه ممکن است عوارض خطرناکی در فرد جراحی شده ایجاد شود. حادترین حالت تشکیل لخته خون وریدی، ایجاد ترومبوز وریدی عمقی (DVT) میباشد که میتواند بهشدت سلامت فرد جراحی شده را به خطر بیندازد.
لازم است که قبل از عمل در مورد خطرات ایجاد آمبولی اندیشیده شده و فرد جراحی شده آگاه شود. یکی از مواردی که نیاز به آگاهی دادن دارد، علائم بروز آمبولی در فرد میباشد. علائم و نشانههای ایجاد ترومبوز وریدی عمقی در بدن فرد تورم، درد، گرمی، قرمزی یا تغییر رنگ پوست است. نشانهها و شدت بروز میتواند با توجه به اندازه لخته، گوناگون باشد. اگر محل تشکیل خونی لخته خونی در ریهها باشد، این آمبولی، آمبولی ریه است.
علائم آمبولی ریوی به جز نشانههای بالا، ممکن است شامل موارد زیر هم باشد:
- بروز درد در قفسه سینه
- بروز سرگیجه یا غش کردن فرد جراحی شده
- بروز تنگی نفس یا ایجاد مشکل در روند تنفس فرد
- بروز تب
- تغییر رنگ پوست یا لب به رنگ آبی
- سرفه خونی
- بالا رفتن ضربان قلب
- افت فشارخون
اگر فرد جراحی شده دچار این نشانهها شده لازم است که سریعاً با اورژانس تماس بگیرد. اگر فرد در بیمارستان بستری است باید به گروه درمانی اطلاع دهد. همچنین اگر فرد قبلاً سابقه ابتلا به آمبولی را داشته است، لازم است که قبل از عمل جراحی به پزشک جراح اطلاع دهد. شدت بروز، دفعات بروز نیز در این زمینه میتوانند کمککننده باشند. در این حالت پزشک جراح ممکن است اقداماتی را جهت کاهش خطر بروز مجدد آمبولی انجام دهد. همچنین پزشک میتواند به فرد متقاضی عمل جراحی توصیههایی بکند که در با رعایت آنها، خطر بروز این پدیده کمتر شود.
اقدامات لازم برای پایین آمدن خطر ایجاد لخته خونی بعد از جراحی اسلیو معده
همانطور که در بالا ذکر شد اقداماتی برای کاهش خطر بروز آمبولی در فرد جراحی شده وجود دارد. چند مورد به اختصار در بالا ذکر شد. به طور کلی اقدامات جهت کاهش احتمال بروز آمبولی شامل این موارد هستند:
قدم زدن به طور منظم
سکون و استراحت طولانی سبب افت و توقف جریان خون و بالا رفتن خطر ایجاد لخته خونی را میشود بنابراین، پیشنهاد میگردد که فرد جراحی شده هر 2 تا 3 ساعت از بستر شده و شروع به قدم زدن کند. این امر سبب حفظ جریان منظم خون در سراسر بدن و پیشگیری از آمبولی خواهد شد.
توقف استعمال دخانیات از جمله سیگار و قلیان
بنا بر نتایج پژوهشهایی که در این زمینه انجامگرفتهاند، این حقیقت آشکارشده که مواد شیمیایی موجود در ترکیب سیگار سبب افزایش ویسکوزیته (گرانروی) و غلظت خون و متعاقباً بالا رفتن احتمال بروز لخته خونی در فرد جراحی شده میشود. از این، نیاز است که فرد متقاضی عمل استعمال سیگار را متوقف کند. زمان توقف استفاده از سیگار حداقل چند هفته قبل و بعد از عمل میباشد.
کاهش کلسترول خون
این امر شناختهشده است که بالابودن مقدار کلسترول خون شانس ابتلای به بیماریهای قلبی – عروقی را بالا میبرد. دلیل بروز این پدیده جمع شدن کلسترول در دیواره سرخرگها میباشد. هرچه زمان بگذرد، این تجمعی به پلاک تغییر شکل مییابد. گاهی این پلاک تشکیلیافته، شکسته شده و سبب ایجاد لخته خونی میشود. این امر میتواند باعث بالارفتن احتمال بروز حمله قلبی یا سکته (اعم از قلبی یا مغزی) در فرد شود.
پایین آوردن وزن
به دلیل وارد شدن فشار بیشتر به ورید و شریانهای افراد دچار اضافهوزن و چاق احتمال بیشتری میرود که این افراد، با پدیده لخته شدن خون روبرو شوند. همچنین بیماری چاقی موجب التهاب بدن و در نتیجه بالا رفتن احتمال انعقاد خونی میشود. خبر خوب اینکه، جراحی سبب لاغری و متعاقباً کاهش خطر بروز لخته خوی خواهد شد. علی رغم این حقیقت، برای پیشگیری از بروز مشکلات خطیر سلامتی، و اقدامات دیگری نیز نیاز است. برای این منظور فرد متقاضی عمل باید آزمایشهای لازم را از نظر میزان لخته شدن خون انجام دهد.
پوشیدن لباس باز و راحت
به کردن لباس تنگ سبب محدود شدن جریان خون میشود. همین امر متعاقباً بالا رفتن احتمال تشکیل لخته خونی را در پی دارد. از این رو باید به ویژه در مراکز تجمع خون مانند پاها، بازوها و شکم لباسهایی راحت و باز به کار گرفته شوند.
10 دیدگاه دربارهٔ «آمبولی و لخته خون بعد از اسلیو معده | پیشگیری و درمان»
خیلی خوب بود، مخصوصاً توضیحاتتون درباره نشانههای آمبولی ریوی. این نکات باعث میشه آدم زودتر متوجه خطر بشه. 🙏
میخواستم بدونم برای کسی که سابقه سکته قلبی داشته، انجام عمل اسلیو ریسک بالاتری از نظر آمبولی داره یا نه؟
جناب حسینی، بله در افرادی که سابقه سکته قلبی داشتهاند، ریسک ایجاد لخته و آمبولی بالاتر است. در این شرایط بررسی دقیق قلبی و عروقی قبل از عمل الزامی است و جراح اقدامات پیشگیرانه بیشتری لحاظ خواهد کرد.
من یکی از اقوامم بعد از عمل اسلیو به خاطر لخته خون بستری شد 😔 کاش زودتر علائم رو جدی میگرفت.
ببخشید، بعد از عمل چه مدت باید داروی رقیقکننده خون مصرف کرد؟
آقای فرهاد عزیز، مدت زمان مصرف داروی رقیقکننده خون بسته به شرایط فرد متفاوته، اما معمولاً بین ۱۰ روز تا چند هفته بعد از عمل ادامه دارد. این موضوع رو پزشک جراح با توجه به وضعیت دقیق شما مشخص میکنه.
خیلی توضیحاتتون کامل بود واقعاً نمیدونستم حتی لباس تنگ هم میتونه روی تشکیل لخته تأثیر بذاره.
سلام، یه سوال داشتم. اگه کسی قبل از عمل، مشکل واریس پا داشته باشه، احتمال آمبولی بعد از اسلیو براش بیشتر میشه؟
سلام آقای کاظمی. بله، واریس پا میتواند احتمال ایجاد لخته و آمبولی را افزایش دهد. به همین دلیل توصیه میشود قبل از عمل حتماً این موضوع با جراح در میان گذاشته شود تا اقدامات پیشگیرانه لازم انجام گیرد.
من تازه عمل اسلیو انجام دادم، خیلی استرس آمبولی دارم 😟 امیدوارم هیچوقت گرفتار این مشکل نشم.