علل ابتلا به سرطان روده

علت ابتلا به سرطان روده معمولا با دو عامل افزایش سن و سابقه ابتلا به سرطان خانوادگی و ارثی ارتباط مستقیم دارد. به طور کلی در بیماران مبتلا به سرطان روده، تغذیه و وراثت و سابقه ابتلا به بیماری های زمینه ای می توانند علت های شایع برای ایجاد این بیماری باشند.

سرطان روده از مهم‌ ترین سرطان‌ها است که جامعه امروزی بشر را درگیر خود کرده است. این بیماری می‌تواند مشکلات زیاد و حتی مرگ را برای مبتلایان به ارمغان آورد. یکی از عوامل بالا رفتن میزان مرگ‌ و میر ابتلای افراد سالخورده به این بیماری می‌باشد. خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ با افزایش سن افزایش می‌یابد. در اکثر موارد این بیماری افراد بالای 50 سال را مبتلا می‌کند.

علت ابتلای به سرطان روده بزرگ

مانند همه انواع سرطان، سرطان روده بزرگ زمانی اتفاق می افتد که سلول ها به طور غیرقابل کنترلی رشد و تقسیم می شوند. دانشمندان اطمینان ندارند که چه عواملی دقیقاً موجب بروز سرطان‌های روده بزرگ می‌شود. سرطان روده بزرگ زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های کولون تغییراتی در DNA خود ایجاد کنند. DNA سلول حاوی دستورالعمل‌هایی است که به سلول می‌گوید چه‌کاری انجام دهد. تمام سلول های بدن شما دائما در حال رشد، تقسیم و مرگ هستند. بروز جهش و تغییراتی در سلول‌ها آن‌ها را تحریک می‌کند که به سرعت تکثیر شوند. این تغییرات به سلول‌ها اجازه می‌دهد زمانی که سلول‌های سالم به عنوان بخشی از چرخه حیات طبیعی خود می‌میرند، به زندگی خود ادامه دهند.

این امر موجب ازدیاد بیش از حد سلول‌های شده و در این حالت سلول‌های اضافی ممکن است توده‌ای به نام تومور تشکیل دهند. سلول‌ها می‌توانند به بافت‌های سالم بدن حمله کرده و آن‌ها را از بین ببرند. با گذشت زمان، سلول‌ها می‌توانند جدا شوند و به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابند. هنگامی که سرطان گسترش می‌یابد، سرطان متاستاتیک نامیده می‌شود؛ اما چه عواملی موجب بالا رفتن خطر جهش و بروز تغییرات در سلول‌های کولون می‌شود؟ در ادامه این امر را بررسی می‌کنیم.

عوامل خطر در ابتلا به سرطان روده بزرگ

عواملی که ممکن است خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش دهند شامل موارد زیر می‌باشند:

• سن به عنوان عامل خطر اصلی در سرطان روده

سرطان روده بزرگ در هر سنی ممکن است رخ دهد. خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ با افزایش سن افزایش می‌یابد و بیشتر موارد در افراد بالای 50 سال رخ می‌دهد. البته به تازگی میزان بروز این سرطان در افراد جوان زیاد شده است. این امر می‌تواند هشداری در زمینه در پیش گرفتن سبک زندگی ناسالم در خیلی افراد باشد.

• تاثیر دیابت بر ابتلا به سرطان روده

افراد مبتلا به دیابت یا مقاومت به انسولین در معرض خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند.

• ارتباط چاقی با سرطان روده

افرادی که چاق هستند خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان روده بزرگ دارند. چاقی همچنین خطر مرگ ناشی از سرطان روده بزرگ را افزایش می دهد.

• ارتباط مستقیم سوابق ابتلای خانوادگی سرطان روده

 سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده یا داشتن بیماری‌های ژنتیکی خاص، مانند سندرم لینچ و پولیپ آدنوماتوز خانوادگی (FAP)، می‌تواند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش دهد.

• سابقه ابتلای قبلی به سرطان روده

 افرادی که قبلاً ابتلا به سرطان روده بزرگ یا انواع خاصی از پولیپ داشته‌اند در معرض خطر بیشتری هستند.

• بیماری‌ های التهابی روده و ایجاد سرطان

بیماری‌هایی با نام بیماری‌های التهابی روده که باعث درد و تورم روده می‌شوند،می‌توانند خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش دهند. این بیماری‌ها شامل کولیت اولسراتیو (زخم بزرگ شونده روده) و بیماری کرون است.

• تاثیر عوامل مربوط به سبک زندگی در سرطان روده

 انتخاب‌های اشتباه در اتخاذ سبک زندگی، مانند رژیم غذایی کم فیبر و پرچرب و داشتن رژیم غذایی سرشار از گوشت‌های فرآوری شده، مصرف کم میوه‌ها و سبزی‌ها، کم‌تحرک بودن، چاقی، سیگار کشیدن و مصرف الکل و نوشیدنی‌های الکلی، می‌تواند این خطر را افزایش دهد.

علائم سرطان روده بزرگ

شایع‌ترین علائم در ابتلای به سرطان روده بزرگ شامل اسهال، یبوست، وجود خون در مدفوع، درد شکمی، کاهش وزن غیرقابل توضیح، خستگی و سطوح پایین آهن در بدن می‌باشد. البته لازم به ذکر است که بسیاری از افراد در مراحل اولیه بیماری علائمی ندارند. با مشاهده این علائم فرد باید به پزشک مراجعه کند تا از نظر سلامت کلی با راهکارها و روش‌های تشخیصی مورد ارزیابی قرار گیرد.

روش‌ های پیشگیری از علل ابتلا به سرطان روده

اما علی‌ رغم شایع بودن و میزان مرگ و میر، سرطان روده بزرگ به شدت قابل پیشگیری می‌باشد. تغییرات سبک زندگی و غربالگری منظم می‌تواند به پیشگیری از بروز سرطان روده بزرگ کمک کند. تغییرات سبک زندگی برای کمک به پیشگیری از سرطان کولورکتال شامل موارد زیر می‌باشد:

• رعایت یک رژیم غذایی سالم سرشار از میوه‌ها و سبزیجات
• عدم استعمال سیگار و دیگر دخانیات
• حفظ یک سبک زندگی فعال
• عدم مصرف الکل و نوشیدنی‌های الکلی
• پرهیز از قرار گرفتن در معرض عوامل خطر محیطی

غربالگری سرطان روده بزرگ

افرادی که مشکوک به ابتلای به سرطان روده بزرگ هستند باید فوراً به پزشک مراجعه کنند. غربالگری منظم برای درمان سرطان روده بزرگ (پیشگیری ثانویه) بهترین راه برای تشخیص زودهنگام این بیماری است. احتمال بیشتری وجود دارد که درمان‌های موجود در مراحل اولیه بیماری را درمان کنند.

مطالعات نشان داده‌اند که غربالگری می‌تواند هم بروز و هم مرگ و میر سرطان روده بزرگ را از طریق تشخیص زودهنگام و حذف توده‌های پیش سرطانی کاهش دهد. آزمایش‌های انجام شده با استفاده از مدفوع شخص، روش‌های غربالگری غیرتهاجمی هستند که برای تشخیص وجود سرطان روده بزرگ یا پولیپ‌های پیش سرطانی در مدفوع استفاده می‌شوند.

آزمایش خون مخفی در مدفوع برای غربالگری سرطان روده

 نوع رایج آزمایش‌های مدفوع، آزمایش خون مخفی در مدفوع (FOBT) است. آزمایش FOBT خون پنهان در مدفوع را تشخیص می‌دهد که می‌تواند نشان دهنده ابتلا به سرطان روده بزرگ یا پولیپ باشد. این آزمایش شامل جمع‌آوری نمونه کوچکی از مدفوع و ارسال آن به آزمایشگاه برای تجزیه و تحلیل است. اگر خون یا یافته‌های غیرطبیعی در مدفوع تشخیص داده شود، معمولاً اقدامات تشخیصی بیشتری مانند کولونوسکوپی برای تأیید وجود سرطان روده بزرگ یا پولیپ توصیه می‌شود.

آزمایش‌های مبتنی بر مدفوع راحت و غیر تهاجمی هستند و می‌توانند در تشخیص سرطان روده بزرگ در مراحل اولیه یا شناسایی پولیپ‌های پیش سرطانی مؤثر باشند. افراد با سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ یا بیماری‌های ژنتیکی خاص لازم است از مشاوره ژنتیک و آزمایش ژنتیک برای ارزیابی خطر و تعیین اقدامات غربالگری مناسب بهره‌مند شوند.

بحث و نتیجه‌ گیری علت ابتلا به سرطان روده

سرطان روده بزرگ سومین سرطان شایع در سراسر جهان می‌باشد که تقریباً 10 درصد از کل موارد ابتلا به سرطان‌ها را تشکیل داده و دومین عامل مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در سراسر جهان است. این بیماری عمدتاً افراد سالخورده را تحت تأثیر قرار داده و اکثر موارد ابتلای به آن در افراد بالای 50 سال رخ می‌دهد.

 علت سرطان روده و فاکتورهایی که احتمال ابتلا به این بیماری را بالا می‌برند شامل چند مورد مهم هستند که با پرهیز از آن‌ها می‌توان از بروز این بیماری مهلک پیشگیری کرد. چندین عامل مهم در سبک زندگی مانند مصرف زیاد گوشت‌های فرآوری شده، مصرف کم میوه و سبزی، سبک زندگی کم‌تحرک، ابتلا به بیماری چاقی، استعمال سیگار و مصرف زیاد الکل در ایجاد سرطان روده بزرگ نقش دارند.

خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را می‌توان با در پیش گرفتن یک رژیم غذایی سالم، بالا بردن فعالیت‌های بدنی، عدم استعمال دخانیات و اجتناب از مصرف الکل و نوشیدنی‌های الکلی کاهش داد.

 همچنین انجام غربالگری‌های منظم برای تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر بسیار مهم است.  سرطان روده بزرگ اغلب در مراحل پیشرفته و زمانی که گزینه‌های درمانی محدودی از جمله جراحی سرطان در دسترس هستند تشخیص داده می‌شود. بروز و مشکلات ناشی از سرطان روده بزرگ را می‌توان با اجرای استراتژی‌های پیشگیری اولیه مانند اتخاذ یک سبک زندگی سالم، اجتناب از عوامل خطر و به کار گیری روش‌های تشخیص زودهنگام از طریق غربالگری به میزان قابل‌توجهی کاهش داد.