دسته بندی: مطالب جراحی چاقی

عمل اسلیو یا رژیم غذایی؟ اگر به دنبال کاهش وزن سریع و پایدار هستید، اسلیو در ۶–۱۲ ماه اول ۲۵–۳۵٪ وزن اولیه را کاهش می‌دهد و در ۷۰–۸۵٪ بیماران تا ۵ سال حفظ می‌شود؛ در مقابل رژیم غذایی سخت معمولاً ۵–۱۵٪ کاهش وزن می‌دهد ولی بیش از ۵۰–۸۰٪ افراد وزن خود را بازمی‌گردانند. مقایسه اسلیو و رژیم نشان می‌دهد اسلیو با تغییر هورمون گرلین و حجم معده، اشتها را به شکل دائمی کم می‌کند و نتایجش قابل پیش‌بینی‌تر است.

درد بعد از عمل بای پس معده معمولاً در روزهای اول شدیدتر است و در ۷۰–۸۵٪ بیماران طی ۳–۷ روز با مسکن مناسب به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد. درد سمت چپ شکم بعد از عمل بای پس معده اغلب به دلیل برش بزرگ‌تر در آن ناحیه و بخیه لایه‌های عمیق عضلانی است و ممکن است ۲–۶ هفته طول بکشد؛ درد بعد از بای پس معده با راه رفتن، تنفس عمیق و بسته سرد در روزهای نخست و بسته گرم پس از آن، به همراه استامینوفن یا ترامادول محدود، به خوبی کنترل می‌شود.

بارداری یکی از مهم‌ترین مراحل زندگی یک زن است؛ مرحله‌ای که سلامت جسمی و تعادل متابولیکی مادر، نقشی اساسی در رشد و سلامت جنین ایفا می‌کند. اما زمانی که بارداری با چاقی همراه شود، این تعادل به‌هم می‌ریزد و بسیاری از چالش‌ها، حتی پیش از لقاح آغاز می‌شوند. تاثیر چاقی بر بارداری و فواید لاغری قبل از بارداری بسیار گسترده است و می‌تواند خطر دیابت بارداری را ۲–۴ برابر، پره‌اکلامپسی را تا ۳ برابر و نیاز به سزارین را تا ۵۰٪ افزایش دهد. کاهش وزن قبل از بارداری حتی به میزان ۵–۱۰٪ وزن بدن، تخمک‌گذاری را منظم‌تر کرده، شانس بارداری طبیعی را تا ۳۰–۶۰٪ بالا می‌برد و ریسک عوارض مادر و جنین را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

شناخت داروهای ممنوعه بعد از عمل بای پس معده اهمیت زیادی دارد زیرا مطالعات نشان می‌دهد تا ۳۰٪ بیماران در صورت مصرف داروهای نامناسب دچار زخم یا عوارض گوارشی می‌شوند. بسیاری از داروهای ممنوع پس از بای پس می‌توانند جذب دارویی را مختل کرده یا خطر خونریزی را افزایش دهند، بنابراین انتخاب داروی جایگزین ایمن و پایش پزشکی منظم برای جلوگیری از عوارض ضروری است.

ممنوعات بعد از عمل اسلیو معده نقش کلیدی در جلوگیری از عوارض و حفظ کاهش وزن دارد؛ مواد غذایی ممنوع بعد از اسلیو معده شامل نوشابه‌های گازدار (کشیدگی معده تا ۳۰–۵۰٪)، غذاهای پرچرب و قندی (سندرم دامپینگ در ۴۰–۶۰٪ بیماران)، سیگار (کاهش اکسیژن‌رسانی و خطر زخم) و الکل (افزایش جذب سریع و آسیب معده) می‌شود. برنامه غذایی دکتر بعد از جراحی اسلیو معده معمولاً در ۴ مرحله (مایعات شفاف تا جامد) تنظیم می‌شود و رعایت آن خطر بازگشت وزن را تا ۷۰–۸۵٪ کاهش می‌دهد.

فلوشیپ لاپاراسکوپی چیست؟ دوره تکمیلی فوق تخصصی (۱–۲ سال) پس از تخصص جراحی عمومی که جراح را در تکنیک‌های کم‌تهاجمی (برش‌های ۰.۵–۱.۵ سانتی‌متری) مهارت می‌دهد و درد پس از عمل را تا ۷۰–۸۰٪ کاهش می‌دهد. فلوشیپ جراحی درون بین چیست؟ همان فلوشیپ لاپاراسکوپی پیشرفته که با دوربین و ابزارهای دقیق، جراحی‌های شکم، لگن و گوارش را با خونریزی کمتر (کمتر از ۱۰۰–۲۰۰ میلی‌لیتر) و بستری ۱–۳ روزه انجام می‌دهد؛ دکتر علیرضا آذرپیکان یکی از متخصصان برجسته این حوزه در ایران است.

نشتی معده یکی از جدی‌ترین عوارض احتمالی بعد از جراحی اسلیو معده (همان اسلیو گاسترکتومی) است، که معمولاً در محل بخیه یا منگنه‌های معده رخ می‌دهد. علائم نشتی معده بعد از عمل اسلیو معمولاً در ۱–۱۴ روز اول ظاهر می‌شوند و شامل تب بالای ۳۸ درجه، تاکی‌کاردی (>۱۲۰ ضربه در دقیقه)، درد شدید شکم یا شانه چپ، تنگی نفس و ضعف عمومی است؛ این نشانه‌ها در کمتر از ۲٪ بیماران رخ می‌دهند اما تشخیص زودهنگام حیاتی است. درمان نشتی معده بعد از اسلیو معده اغلب با آنتی‌بیوتیک وریدی، درناژ و استنت آندوسکوپیک انجام می‌شود و موفقیت آن در موارد زود تشخیص تا ۸۰–۹۰٪ است؛ درمان نشت کردن معده بعد جراحی اسلیو نیاز به بستری فوری دارد.

محاسبه BMI مناسب برای ورزشکاران بسته به رشته متفاوت است؛ در دوندگان ماراتن BMI ایده‌آل ۱۹–۲۱، در بازیکنان فوتبال ۲۲–۲۵ و در وزنه‌برداران ۲۸–۳۵ است. محاسبه bmi ورزشکاران اغلب به اشتباه اضافه‌وزن نشان می‌دهد زیرا توده عضلانی سنگین‌تر از چربی است؛ شاخص bmi ورزشکاران در ۴۰–۷۰٪ موارد حرفه‌ای عضلانی، چاق طبقه‌بندی می‌شود اما درصد چربی بدن ایده‌آل (مردان ۶–۱۳٪، زنان ۱۴–۲۰٪) معیار دقیق‌تری برای عملکرد است.

داروهای بعد از عمل بای پس معده برای پیشگیری از کمبودها و عوارض ضروری هستند؛ مکمل های بعد بای پس شامل مولتی‌ویتامین باریاتریک، کلسیم سیترات (۱۲۰۰–۱۵۰۰ میلی‌گرم روزانه)، ویتامین B12 (۳۵۰–۱۰۰۰ میکروگرم) و آهن (۴۵–۶۵ میلی‌گرم) می‌شوند که جذب طبیعی آن‌ها پس از جراحی تا ۷۰–۹۰٪ کاهش می‌یابد. دارو بعد از بای پس معده مانند PPI (امپرازول ۲۰–۴۰ میلی‌گرم) خطر زخم و رفلاکس را تا ۸۰–۹۰٪ کم می‌کند؛ زمان‌بندی دقیق مصرف (صبح ناشتا برای PPI، تقسیم‌شده برای کلسیم) و آزمایش دوره‌ای هر ۳–۶ ماه کلید موفقیت است.

سریع ‌ترین روش کاهش وزن ترکیبی از رژیم بسیار کم‌کالری (VLCD) با ۸۰۰–۱۲۰۰ کالری روزانه + ورزش هوازی شدید است که می‌تواند ۱–۲.۵ کیلوگرم در هفته (۴–۱۰ کیلو در ماه اول) کاهش دهد. درمان چاقی سریع کل بدن در افراد با BMI بالای ۳۵ با جراحی‌هایی مانند اسلیو یا بای‌پس معده تا ۱۵–۳۰ کیلوگرم در ۳–۶ ماه اول ممکن است؛ درمان سریع چاقی کل بدن با کرایولیپولیز و کویتیشن نیز ۲–۶ کیلو چربی موضعی را در ۴–۸ جلسه حذف می‌کند، اما پایداری نتایج به تغییر سبک زندگی بستگی دارد.