درد بعد از عمل بای پس معده چقدر است؟ + راه کنترل

شدت و محل این درد می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد؛ برای بعضی‌ها خفیف و قابل‌تحمل است، و برای برخی دیگر ممکن است چند هفته طول بکشد تا کاملاً کاهش پیدا کند. معمولاً در روزهای اول پس از عمل، به دلیل از بین رفتن اثر مواد بی‌حسی که در پایان جراحی تزریق شده، درد کمی شدت می‌گیرد و این موضوع اغلب باعث نگرانی بیماران می‌شود، در حالی که بخشی طبیعی از روند ترمیم بدن است.

اگر درد پس از جراحی عمل بای پس معده به شدت افزایش یافت یا با علائم دیگری مانند تب، قرمزی یا تورم همراه بود، باید فوراً با پزشک خود مشورت کنید، زیرا ممکن است نشانه‌ای از عفونت یا عوارض دیگر باشد.

علت درد بعد از بای پس معده چیست؟

1. درد در محل برش‌ها: عمل بای پس معده معمولاً به صورت لاپاراسکوپی انجام می‌شود که در آن چند برش کوچک در شکم ایجاد می‌شود. پس از جراحی، بیماران ممکن است درد یا حساسیت در این نواحی احساس کنند. این درد معمولاً خفیف تا متوسط است و طی چند روز تا یک هفته کاهش می‌یابد.
2. درد داخلی: تغییرات ایجاد شده در معده و روده‌ها ممکن است باعث درد یا احساس ناراحتی داخلی شود. این درد معمولاً با مصرف مسکن‌های تجویز شده توسط پزشک کنترل می‌شود و به مرور زمان کاهش می‌یابد.
3. درد ناشی از گاز: پس از جراحی لاپاراسکوپی، گاز CO2 برای باد کردن شکم استفاده می‌شود که می‌تواند باعث درد و ناراحتی در شانه‌ها و قفسه سینه شود. این درد به تدریج با دفع گاز از بدن فروکش می‌کند.

به نقل از American Society for Metabolic and Bariatric Surgery (ASMBS):

درد محل برش پس از بای‌پس معده لاپاراسکوپیک معمولاً خفیف تا متوسط است و در ۷۰–۸۵٪ بیماران طی ۳–۷ روز با استامینوفن کنترل می‌شود؛ درد شدید یا همراه تب نیاز به ارزیابی فوری دارد.

درد طبیعی بعد از بای پس معده

یکی از روش های درمان چاقی یا به اصطلاح عمل جراحی چاقی، بای پس معده نام دارد. در این روش از معده، یک مخزن کوچک درست می شود. این مخزن کوچک به بخشی از اواسط روده کوچک وصل می گردد. بدین ترتیب، بخش زیادی از معده و روده از مسیر عبور مواد غذایی حذف می شود.

بعد از عمل بای پس معده، غذایی که بلعیده می شود به مخزن کوچک معده وارد می گردد. سپس غذا به روده کوچک می رسد بدون این که از بخش انتهایی معده و بخش ابتدایی روده رد شده باشد. حذف این بخش ها باعث می شود جذب کالری از غذاها کمتر از حد عادی باشد.

عمل بای پس معده یکی از رایج ترین انواع عمل جراحی چاقی به شمار می آید. وقتی شخصی در لاغری با استفاده از رژیم غذایی و ورزش موفق نمی شود، یا اضافه وزن برای او عوارض جدی مانند دیابت ایجاد کرده است، عمل بای پس معده می تواند گزینه ای مطمئن باشد.

اگرچه دکتر جراح چاقی در پایان عمل بای پس معده مقداری از ماده بی حسی را در محل برش های پوستی تزریق می کند اما تاثیر این مواد گذرا است. با تمام شدن اثر این مواد بی حسی، درد بیمار کم کم اوج می گیرد. بیمار ممکن است فکر کند که مشکلی پیش آمده که دردش تشدید می شود اما علت تشدید درد، پایان اثر مواد بی حسی است.

به نقل از ژورنال Surgery for Obesity and Related Diseases:

درد ارجاعی شانه ناشی از گاز CO₂ در لاپاراسکوپی بای‌پس معده در ۵۰–۷۰٪ بیماران رخ می‌دهد و معمولاً طی ۱–۳ روز با راه رفتن و تنفس عمیق برطرف می‌شود؛ استفاده از بسته سرد در روزهای اول مؤثر است.

درد بعد از عمل بای پس معده در سمت چپ شکم

این درد در بیشتر موارد به صورت دردی تیز و واضح حس می گردد اما در همه موارد، کیفیت درد بعد از عمل بای پس معده این چنین نیست. در برخی موارد، درد سوزشی، درد مبهم و عمقی یا حس کشش دردناک گزارش می شود. درد بعد از عمل بای پس معده ممکن است با حرکت بدتر شود. درد بعد از عمل بای پس معده شاید در زیر محل برش پوستی نباشد و در جای دیگری از شکم احساس شود. همه این موارد، در مورد درد بعد از عمل بای پس معده طبیعی است و جای نگرانی نیست.

اما چرا درد بعد از عمل بای پس معده در سمت چپ شکم بیشتر احساس می شود؟ به طور معمول، یکی از برش های بزرگ لازم برای انجام موفق، عمل بای پس معده در سمت چپ شکم ایجاد می شود. عمق و اندازه این برش به طور معمول به حدی است که در پایان جراحی لازم است برای ترمیم آن از چندین لایه بخیه استفاده شود. بخیه زدن عضلات عمیق دیواره شکم برای پیشگیری از فتق شکمی ضرورت دارد.

بخیه های این برش عامل اصلی درد بعد از عمل بای پس معده است؛ همان دردی که در بالا شرح داده شد. این درد ممکن است بین سه تا شش هفته طول بکشد. اگرچه در برخی موارد، درد برای مدت بیشتر هم گزارش شده است.^{Incisional pain after gastric bypass surgery}

به نقل از کلینیک مایو (Mayo Clinic):

درد عضلانی و بخیه‌ای پس از بای‌پس معده در سمت چپ شکم (محل برش بزرگ‌تر) شایع است و ممکن است تا ۳–۶ هفته ادامه یابد؛ بسته گرم پس از ۲–۳ روز برای درد عضلانی مفیدتر از بسته سرد است.

درد بای پس معده بر اثر عفونت

این بخیه سمت چپ شکم با وجود همه احتیاط ها، گاهی عفونی می شود و جزو خطرات عمل بای پس معده به شمار می آید. همه کارها در شرایط استریل انجام می شود و قرار نیست هیچ عفونتی پیش بیاید اما گاهی باکتری در محل همین بخیه مستقر می شود. علائم عفونت در محل بخیه عمل جراحی به شرح زیر هستند:

• تب
• تورم در محل بخیه عمل جراحی
• قرمزی اطراف محل بخیه عمل جراحی
• دردناک شدن محل بخیه و
• خروج ترشحات زرد و بدبو از محل بخیه عمل بای پس معده (ترشحات شفاف یا کمی قرمز به طور معمول طبیعی هستند و نشانه عفونت نیستند)

اگر شک دارید که شاید محل بخیه عمل جراحی عفونی شده است حتما با کادر درمان تماس بگیرید و خصوصیات محل بخیه را تشریح نمایید.

دکتر سید علیرضا آذر پیکان دانش آموخته رشته فوق تخصصی انکو سرجری و لاپاروسکوپی پیشرفته از دانشگاه تهران آماده پذیرش بیماران مبتلا به چاقی و درمان آنها با روش های جراحی چاقی مانند بای پس معده هستند. خواهشمند است برای دریافت اطلاعات بیشتر در این مورد یا تعیین وقت قبلی ویزیت با شماره های تلفن کلینیک ایشان واقع در تهران تماس حاصل بفرمائید. درد پس از بای پس معده را جدی بگیرید تا خطرات، عوارض و مرگ بر اثر بای پس معده را به صفر برسانید!

1. تلفن: ۰۲۱۸۸۵۶۲۰۰۰
2. اینستاگرام: @drazarpeikan
3. آدرس: تهران، سعادت آباد، بلوار دریا، خیابان سردار دریا شمالی (مطهری شمالی)، روبروی کلینیک ماد، پلاک ۱۲، طبقه ۴

کنترل درد بعد از عمل بای پس معده

پزشکان معمولاً پس از عمل، مسکن‌های مناسبی تجویز می‌کنند تا درد را مدیریت کنند. مصرف داروهای مسکن طبق تجویز پزشک، استراحت کافی، و انجام تمرینات تنفسی به کاهش درد و بهبود روند بهبودی کمک می‌کند. دکتر جراح چاقی همیشه همه تلاش خود را به کار می گیرد تا ناراحتی و درد ناشی از این بخیه ها به حداقل ممکن برسد. با وجود این، هنوز نمی توان کاری کرد که این عمل جراحی بدون درد باشد.

برای کنترل درد بعد از عمل بای پس معده، مجموعه ای از داروهای ضد درد از خانواده های دارویی زیر تجویز می شود:

• مسکن های شبه مخدر
• داروهای شل کننده عضلات و
• داروهایی که دردهای نوروپاتیک (درد ناشی از آسیب رشته های عصبی) را کم می کنند

گذاشتن بسته (پَک) سرد روی محل پانسمان هم می تواند در کاهش درد در روزهای نخست بعد از عمل بای پس معده سودمند باشد. نباید این بسته های سرد برای مدت بیش از بیست دقیقه به طور مداوم روی محل بخیه باقی بمانند. بعد از آن لازم است حداقل برای مدت بیست دقیقه به پوست استراحت داده شود. این کار را می توان چندین بار در روز تکرار کرد. بسته سرد در روزهای نخست بعد از عمل جراحی چاقی به کاهش التهاب کمک می کند.

دو سه روز که از عمل بای پس معده گذشت، بسته گرم برای کنترل درد مفید است، نه بسته سرد. علت این است که در این دوره درد بیشتر ماهیت عضلانی دارد، نه التهابی. بیشتر دردها و ناراحتی‌ها در هفته اول پس از جراحی به تدریج کاهش می‌یابد. با این حال، برخی افراد ممکن است تا چند هفته پس از عمل همچنان دردهای خفیفی را تجربه کنند.

در نهایت، درد بعد از عمل بای پس معده بخشی طبیعی از بهبودی است اما با مدیریت صحیح کاملاً قابل کنترل خواهد بود. درد سمت چپ شکم بعد از عمل بای پس معده اغلب به بخیه‌های عمیق مربوط است و درد بعد از بای پس معده را با مسکن مناسب، استراحت و حرکت تدریجی می‌توان به حداقل رساند. اگر درد شدید، طولانی یا همراه علائم هشدار (تب، ترشح، تورم) شد، حتماً با جراح خود تماس بگیرید تا از بروز عوارض جلوگیری شود.