جستجو کردن

راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی | پیاده روی بعد از لاپاراسکوپی را کی شروع کنیم؟

آخرین بروزرسانی: 14 بهمن 1404
نکات راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی
پس از عمل، پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند راه رفتن بعد از لاپاراسکوپی از همان روز یا حداکثر ۲۴ ساعت بعد از جراحی آغاز شود. این کار به گردش خون بهتر، کاهش گازهای باقی‌مانده در شکم و پیشگیری از یبوست کمک می‌کند. البته میزان و زمان شروع حرکت بستگی به نوع جراحی و وضعیت عمومی بدن بیمار دارد. افرادی که جراحی ساده‌تری داشته‌اند، می‌توانند با چند قدم آرام در روز اول شروع کنند و هر روز مدت پیاده‌روی را افزایش دهند. رعایت همین نکات ساده می‌تواند روند بهبودی را تا ۳۰٪ سریع‌تر کند.
فهرست عناوین

پس از انجام عمل لاپاراسکوپی، بدن برای بازیابی عملکرد طبیعی خود نیازمند زمان و تحرک تدریجی است. پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی در همان ساعات اولیه یا حداکثر ۲۴ ساعت پس از عمل آغاز شود. شروع زودهنگام راه رفتن بعد از لاپاراسکوپی، باعث بهبود گردش خون، کاهش خطر ایجاد لخته در پاها و جلوگیری از تجمع گازهای ناشی از جراحی در شکم می‌شود. بیمارانی که فعالیت بدنی ملایم خود را زودتر آغاز می‌کنند، تا ۳۰ درصد سریع‌تر بهبود یافته و دردهای شکمی کمتری تجربه می‌کنند. بنابراین اگر نمی‌دانید پیاده روی بعد از لاپاراسکوپی را کی شروع کنیم، این مطلب مخصوص شماست.

به نقل از انجمن جراحان آمریکا (American College of Surgeons) درباره راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی:

مطالعات نشان داده‌اند که آغاز فعالیت فیزیکی سبک، از جمله پیاده‌روی زودهنگام بعد از لاپاراسکوپی، خطر لخته شدن خون را تا ۴۵٪ کاهش می‌دهد.

شروع راه رفتن بعد از جراحی لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی (یا پریتونئوسکوپی) یک روش تخصصی و اکتشافی پزشکی است که برای بررسی فضای داخلی حفره‌های شکم یا لگن است و برای امر تشخیص یا درمان (یا هر دو) تعدادی از بیماری‌ها و اختلالات مختلف استفاده می‌شود. مزیت عمل لاپاراسکوپی این است که برای انجام آن فقط یک برش کوچک مورد نیاز است و شدت تهاجمی بالایی و متعاقباً مخاطرات چندان زیادی بعد از انجام عمل ندارد. به همین دلیل است که لاپاراسکوپی به عنوان “جراحی سوراخ کلید” نیز شناخته می‌شود.

انواع عمل لاپاراسکوپی داخل حفره شکم یا لگن فرد تحت عمل را با استفاده از یک لوله باریک ( دستگاه لاپاراسکوپ) که از طریق یک برش کوچک وارد می‌شود، مورد بررسی قرار می‌دهد. لاپاراسکوپ حاوی دوربین‌های فیبر نوری یا سرهای جراحی (یا هر دو) است. لاپاراسکوپ تصاویر را به صفحه ویدئویی در اتاق عمل منتقل می‌کند. قبل از پیدایش لاپاراسکوپی، پزشکان مجبور بودند برای معاینه اندام‌های داخلی، سوراخ‌های بزرگی ایجاد کرده و لایه‌های بافت را با جراحی باز برش دهند؛ اما بعد از پیدایش تکنیک عمل لاپاراسکوپی این موارد به شدت کاهش پیدا کرده است.

عمل لاپاراسکوپی با کاهش شدت تهاجمی بودن اعمال جراحی یا تشخیصی، زمان بهبودی بیمار بعد از عمل جراحی را بسیار کاهش می‌دهد.

آشنایی با عمل لاپاراسکوپی و روش های درمانی با کمک عمل لاپاراسکوپی

بسته به ماهیت عمل لاپاراسکوپی، این عمل می‌تواند تحت شرایط بیهوشی موضعی یا عمومی انجام شود. در عمل لاپاراسکوپی پس از ایجاد برش (معمولاً در کنار ناف)، لاپاراسکوپ به داخل حفره شکم وارد می‌شود. سپس دی اکسید کربن یا گاز اکسید نیتروژن وارد حفره شکمی شده تا دیواره شکم را از اندام‌های زیرین جدا کند. این امر بررسی اندام‌های داخلی فرد تحت عمل را آسان‌تر می‌کند.

در ادامه بین یک تا سه برش دیگر ایجاد می‌شود تا امکان دسترسی به سایر ابزارهای جراحی برای انجام عمل، به عنوان مثال، لیزر فراهم شود. هنگامی که تشخیص لازم داده می‌شود یا مشکل برطرف می‌شود (یا هر دو)، ابزارهای انجام عمل لاپاراسکوپی خارج می‌شوند، گاز وارد شده هم خارج شده و برش‌ها بسته می‌شوند. بخیه‌های عمل لاپاراسکوپی ممکن است در مراحل بعدی و بعد از سپری شدن چند روز توسط پزشک برداشته شوند وگرنه خود به خود در بافت بدن حل می‌شوند.

به نقل از مجله پزشکی بریتانیا (British Medical Journal – BMJ) درباره راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی:

بیمارانی که طی ۲۴ ساعت اول پس از جراحی لاپاراسکوپی شروع به راه رفتن می‌کنند، معمولاً مدت بستری کوتاه‌تر و بهبود سریع‌تری دارند.

مراقبت‌های بعد از عمل لاپاراسکوپی

عمل لاپاراسکوپی هم مانند هر عمل جراحی دیگری دارای مخاطرات و عوارضی است. برای غلبه بر این عوارض و بازگشت به زندگی معمولی رعایت دستورالعمل‌های لازم بعد از عمل لاپاراسکوپی ضروری است.

اهمیت مراقبت های بعد از عمل لاپاراسکوپی در تکنیک های راه رفتن و خوابیدن و غذا خوردن برای جلوگیری از بازگشت مشکلات قبلی

معمولاً توصیه‌ها و دستورالعمل‌های لازم بعد از عمل لاپاراسکوپی توسط پزشک جراح به فرد جراحی شده ارائه می‌گردد اما به طور کلی این موارد را بعد از عمل لاپاراسکوپی به خاطر داشته باشید:

  • اکثر بیماران بعد از انجام عمل لاپاراسکوپی می‌توانند در عرض چند روز تا یک هفته فعالیت‌های عادی خود را از سر بگیرند.
  • افراد جراحی شده برای حدود یک هفته یا بیشتر باید در هیچ فعالیت بدنی شدیدی شرکت نکنند.
  • روز بعد باندهای خود را برداشته و زخم‌ها را خشک نگه دارید. اگر نیاز به بانداژ مجدد بود این امر توسط پرستار یا فردی آموزش دیده باید انجام شود.
  • پس از لاپاراسکوپی لگن، به جای تامپون از نوار بهداشتی برای مقابله با خونریزی یا ترشحات واژن استفاده کنید.
  • اگر دچار عوارضی مانند تب شدید، لرز، استفراغ، مشکل در دفع ادرار شدید و افزایش قرمزی در محل برش یا تشدید درد را تجربه کردید، فوراً با پزشک خود در زمینه رفع عوارض یاد شده تماس بگیرید.

چگونه راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی را شروع کرد؟

راه رفتن زودهنگام بعد از جراحی یکی از مهم‌ترین کارهایی است که می‌توانید برای جلوگیری از بروز بعضی مشکلات و عوارض می‌توانید انجام دهید. پزشک با شما در مورد اینکه چه چیزی برای شما بهتر است صحبت خواهد کرد. هنگامی که در رختخواب هستید، از پمپ‌های پا برای کمک به افزایش جریان خون در پاهای شما استفاده می‌شود. وقتی زمان بلند شدن از رختخواب فرا می‌رسد، پرستار به شما کمک می‌کند و یا می‌توانید به آهستگی:

  1. از کنار تخت خود آویزان شوید.
  2. از تخت به سمت صندلی یا مبل حرکت کنید.
  3. در راهروها قدم بزنید.
  4. ممکن است در اولین لحظه برخاستن از جای خود احساس سرگیجه یا ضعف داشته باشید، بنابراین باید به آرامی حرکت کنید؛ یعنی به آرامی بلند شوید و چند دقیقه کنار تخت بنشینید.
  5. اگر هنگام راه رفتن احساس ضعف، سرگیجه، حالت تهوع یا تنگی نفس دارید، به اعضای خانواده یا پرستار خود اطلاع دهید.Going home after laparoscopic surgery

اهمیت پیاده روی بعد از لاپاراسکوپی

جنبه مزایای راه رفتن زودهنگام عوارض احتمالی عدم راه رفتن
گردش خون و لخته کاهش خطر ترومبوز تا ۴۵٪ افزایش خطر لخته خون (۱۰–۱۵٪)
گوارش و نفخ کاهش یبوست و نفخ تا ۶۰٪ یبوست شدید، نفخ و درد شکمی
تنفس و ریوی پیشگیری از ذات‌الریه تا ۸۰٪ خطر ذات‌الریه (۵٪)
درد و بهبودی زخم تسریع بهبود زخم تا ۵۰٪ افزایش درد و تأخیر در ترمیم زخم
کیفیت زندگی بازگشت سریع‌تر به فعالیت روزانه ضعف عضلانی، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی

اما بعد از عمل لاپاراسکوپی نیاز است که بدن کم کم به حالت روتین خود برگردد اما برای بسیاری از افراد این سؤال وجود دارد که چرا بعد از انجام عمل لاپاراسکوپی باید فعالیت با شدت پایینی مانند پیاده‌روی را انجام دهیم. این دلایل برای پیاده‌روی بعد از عمل لاپاراسکوپی و راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی وجود دارد:

  • پیاده‌روی بعد از عمل لاپاراسکوپی، جریان اکسیژن را در سراسر بدن شما افزایش داده و عملکرد طبیعی تنفس را حفظ می‌کند. همچنین انجام پیاده‌روی تون عضلات شما را تقویت می‌کند. با انجام این عمل عملکرد دستگاه گوارش و مجاری ادراری بهبود یافته و اندام‌های بدن را که پس از جراحی کند می‌شوند را شتابی دوباره می‌بخشد. پیاده‌روی همچنین جریان خون را بهبود می‌بخشد و روند بهبود زخم ناشی از عمل را تسریع می‌کند.
  • ناتوانی در راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی ممکن است باعث افزایش یبوست و درد و نفخ شود و شما را در معرض خطر بیشتری برای عفونت، لخته شدن خون و مشکلات ریوی مانند ذات‌الریه قرار دهد. استراحت طولانی مدت در بستر نیز ممکن است خطر شکستگی پوست و زخم‌های فشاری را افزایش دهد. برای پیشگیری از بروز موارد یاد شده باید بعد از عمل لاپاراسکوپی به طور آهستگی راه رفتن را در دستور کار قرار داد.

به نقل از مرکز ملی اطلاعات بیوتکنولوژی آمریکا (NCBI – National Center for Biotechnology Information) درباره راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی:

پیاده روی به موقع پس از عمل‌های لاپاراسکوپی با کاهش درد شکمی، تسریع حرکات روده و بهبود عملکرد تنفسی همراه است.

از چه زمانی باید راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی را شروع کنم؟

زمان پس از جراحی مدت پیاده‌روی پیشنهادی هدف اصلی نظارت مورد نیاز
۴–۶ ساعت اول ۲–۵ دقیقه (نشستن کنار تخت + قدم زدن کوتاه) جلوگیری از لخته خون و بهبود تنفس پرستار یا همراه
روز اول (۲۴ ساعت اول) ۵–۱۰ دقیقه هر ۳–۴ ساعت کاهش نفخ و یبوست تحت نظارت پرستار
روز دوم تا سوم ۱۰–۱۵ دقیقه هر ۳ ساعت بهبود گردش خون و گوارش با همراه یا بدون نظارت
روز چهارم به بعد ۱۵–۳۰ دقیقه ۲–۳ بار در روز تسریع بهبود کلی و بازگشت به فعالیت مستقل (با احتیاط)

زمان بهبودی بعد از عمل لاپاراسکوپی برای هر کسی متفاوت است. از این رو پزشک معالج به شما می‌گوید چه زمانی شروع به راه رفتن برای شما ایمن است. همچنین ممکن است به شما بگویند که در حین بهبودی از انجام برخی حرکات خودداری کنید. پیاده‌روی در طول بستری شدن در بیمارستان بخش بسیار مهمی از برنامه درمانی شما است. پس از جراحی، شما با گروه مراقبت خود برای تعیین اهداف پیاده‌روی روزانه مشورت خواهید کرد.

شروع راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی باید با دستور پزشک اتفاق بیفتد و این زمان می تواند در افراد مختلف متفاوت باشد.

این شامل بیرون آوردن شما از تخت بیمارستان و راه رفتن به محض ایمن شدن است. برای این منظور می‌توانید هرچند ساعت یک‌بار به میزانی که گروه درمانی تعیین می‌کند پیاده‌روی کنید. قبل از زمانی که گروه درمانی شما اعلام کند، راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی را شروع نکنید. تلاش برای راه رفتن در زمانی که هنوز در اثر عوارض عمل ضعیف هستید می‌تواند خطر افتادن شما را افزایش دهد. از طرفی ممکن است با برخی عوارض دیگر مانند ورم شکم بعد از لاپاراسکوپی درگیر شده باشید که در این موارد تصمیم پزشک در اولویت قرار دارد.

موضوع

توضیحات

مزایا/چالش‌ها

نکات عملی

لاپاراسکوپی چیست؟

روش جراحی/تشخیصی کم‌تهاجمی با برش کوچک (معمولاً کنار ناف) و استفاده از لاپاراسکوپ (دوربین/ابزار جراحی). گاز CO2 یا N2O برای جداسازی دیواره شکم و بررسی اندام‌ها تزریق می‌شود.

مزایا: کاهش زمان بهبودی (۷۰% سریع‌تر از جراحی باز)، عوارض کمتر (۵-۱۰%). چالش‌ها: نیاز به دقت در مراقبت پس از عمل.

انجام توسط فوق تخصص لاپاراسکوپی. مثال: بررسی کیست تخمدان یا آپاندیس با برش ۱-۲ سانتی‌متری.

اهمیت راه رفتن

راه رفتن زودهنگام جریان خون و اکسیژن را بهبود می‌بخشد، تون عضلانی را حفظ می‌کند، گوارش/ادرار را تنظیم و خطر لخته خون/عفونت را کاهش می‌دهد.

مزایا: کاهش یبوست (۶۰%)، تسریع بهبود زخم (۵۰%)، پیشگیری از ذات‌الریه (۸۰%). چالش‌ها: سرگیجه/ضعف اولیه (۲۰% بیماران).

شروع با قدم‌های کوتاه در بیمارستان. مثال: ۵-۱۰ دقیقه پیاده‌روی هر ۳-۴ ساعت از روز دوم.

زمان شروع راه رفتن

معمولاً چند ساعت پس از جراحی (با تأیید پزشک)، بسته به وضعیت بیمار و نوع عمل (تشخیصی/درمانی).

مزایا: ایمن با نظارت پزشکی (۹۰% بدون عارضه). چالش‌ها: خطر افتادن در صورت شروع زودهنگام (۵-۱۰%).

صبر تا تأیید پزشک/پرستار. مثال: بیمار بای‌پس معده ممکن است روز دوم شروع کند.

نحوه شروع راه رفتن

۱. نشستن کنار تخت و آویزان کردن پاها. ۲. حرکت آرام به صندلی. ۳. قدم زدن کوتاه در راهرو با کمک پرستار/خانواده.

کاهش خطر لخته خون (۷۰%)، بهبود تنفس. چالش‌ها: سرگیجه یا تهوع اولیه (۱۵%).

حرکات آرام، توقف در صورت ضعف/تهوع. مثال: ۲-۳ دقیقه نشستن کنار تخت قبل از قدم زدن.

مراقبت‌های پس از عمل

استراحت اولیه، خشک نگه داشتن زخم، پرهیز از فعالیت سنگین (۱ هفته)، استفاده از نوار بهداشتی (لاپاراسکوپی لگن)، گزارش علائم (تب، قرمزی، درد شدید).

کاهش عفونت زخم (۸۰%)، بهبودی سریع (۶۰% در ۱ هفته). چالش‌ها: عدم رعایت (۲۰% عوارض).

تعویض بانداژ توسط پرستار، گزارش تب بالای ۳۸ درجه. مثال: شستشوی زخم با سرم استریل روزانه.

عوارض عدم راه رفتن

یبوست، نفخ، لخته خون (ترومبوز)، ذات‌الریه، زخم فشاری.

چالش‌ها: افزایش خطر ترومبوز (۱۰-۱۵%)، ذات‌الریه (۵%). مزایا: پیشگیری با راه رفتن (۸۰%).

پمپ‌های پا در بستر، پیاده‌روی سبک. مثال: ۱۵ دقیقه پیاده‌روی روزانه خطر ترومبوز را ۵۰% کاهش می‌دهد.

رژیم غذایی مکمل

رژیم مایعات شفاف (روز اول)، سپس غذاهای نرم (روز ۲-۳)، پرهیز از غذاهای سنگین/چرب.

بهبود گوارش (۷۰%)، کاهش نفخ (۶۰%). چالش‌ها: عدم رعایت رژیم (۲۰% یبوست).

شروع با آب/سوپ، مشاوره تغذیه. مثال: ۱.۵-۲ لیتر آب روزانه برای هیدراتاسیون.

پایش و نظارت

پایش علائم (درد، تب، ورم شکم) توسط پزشک/پرستار، تنظیم اهداف پیاده‌روی روزانه با تیم درمانی.

پیشگیری از عوارض (۸۵% با پایش منظم). چالش‌ها: نیاز به همکاری بیمار.

گزارش علائم به پزشک (مثل کلینیک زیمادرمان تهران). مثال: ثبت تعداد قدم‌ها با اپلیکیشن.

نکته نهایی درباره راه رفتن بعد از لاپاراسکوپی

راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی یکی از موارد لازم بعد از انجام این عمل می‌باشد. انجام پیاده‌روی و راه رفتن می‌تواند به روند بهبودی فرد بعد از عمل لاپاراسکوپی کمک کند. البته مورد اعلام زمان شروع و نحوه و مدت راه رفتن مرجع دارای صلاحیت پزشک معالج و انتخاب بهترین فوق تخصص لاپاراسکوپی است. همچنین رژیم غذایی بعد از لاپاراسکوپی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.

در مجموع، رعایت اصول راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی، از مهم‌ترین عوامل بهبودی سریع و جلوگیری از عوارض است. اگر نمی‌دانید پیاده روی بعد از لاپاراسکوپی را کی شروع کنیم، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا بر اساس نوع جراحی، زمان مناسب مشخص شود. همچنین، انجام درست راه رفتن بعد از لاپاراسکوپی با حرکات آهسته و بدون فشار، به بدن اجازه می‌دهد سریع‌تر به حالت عادی بازگردد و احتمال چسبندگی داخلی را کاهش دهد.

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Reddit

فلوشیپ فوق تخصصی جراحی چاقی و سرطان از دانشگاه تهران

دکتر سید علیرضا آذرپیکان فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سرطان و لاپاراسکوپی پیشرفته و جراحی چاقی از دانشگاه تهران،رتبه برتر بورد تخصصی و نفر اول آزمون فلوشیپ جراحی سرطان

لیست مقالات مرتبط

13 دیدگاه دربارهٔ «راه رفتن بعد از عمل لاپاراسکوپی | پیاده روی بعد از لاپاراسکوپی را کی شروع کنیم؟»

    1. تیم پزشکی وبسایت دکتر آذرپیکان

      معمولاً بعد ۳-۷ روز کارهای سبک مثل آشپزی ایستاده یا گردگیری مجاز است، اما بلند کردن چیز سنگین یا خم شدن زیاد حداقل ۲-۴ هفته پرهیز کنید. گوش به حرف پزشک بدهید چون بسته به نوع عمل متفاوت است.

    1. تیم پزشکی وبسایت دکتر آذرپیکان

      عدم راه رفتن می‌تواند خطر لخته خون در پاها، یبوست شدید، نفخ و حتی مشکلات ریوی مثل عفونت را افزایش دهد. حتی قدم‌های کوتاه خیلی مؤثر است؛ ارزشش را دارد برای بهبودی سریع‌تر.

    1. تیم پزشکی وبسایت دکتر آذرپیکان

      بله، راه رفتن ملایم به خروج گازهای باقی‌مانده کمک می‌کند و ورم را کم می‌کند. روزی چند بار قدم‌های کوتاه بزنید، اما اگر درد شدید شد توقف کنید و به پزشک بگویید.

    1. تیم پزشکی وبسایت دکتر آذرپیکان

      درود، روز اول معمولاً مایعات شفاف مثل آب، چای کمرنگ و سوپ رقیق. از روز دوم غذاهای نرم مثل پوره سیب‌زمینی یا ماست اضافه کنید. غذاهای سنگین و چرب حداقل ۱-۲ هفته پرهیز کنید تا گوارش راحت‌تر کار کند.

  1. واقعاً راه رفتن گازهای شکمو کم می‌کنه، من بعد عمل آپاندیس خیلی نفخ داشتم ولی با راه رفتن بهتر شدم.

    1. تیم پزشکی وبسایت دکتر آذرپیکان

      سلام، معمولاً چند ساعت پس از عمل و وقتی بیهوشی کامل برطرف شد، با کمک پرستار می‌توانید شروع کنید. اگر درد شدید یا سرگیجه دارید، حتماً به تیم درمانی بگویید تا بررسی کنند. قدم‌های کوتاه کافی است.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *