درمان کبد چرب با عمل لاغری

درمان کبد چرب با عمل لاغری به صورت قطعی امکان پذیر است. در بسیاری از موارد که در بیماران مبتلا به بیماری چاقی، کبد چرب تشخیص داده می شود عمل جراحی لاغری به عنوان یکی از راهکار ها تجویز می شود. به طور کلی پس از ایجاد چربی بیش از حد در افراد چاق، اختلالاتی از جمله تورم شکم و طحال و خستگی مشاهده می شود. در این صورت استفاده از رژیم های غذایی در مرحله اول و جراحی چاقی در مرحله های بعدی تشخیص داده می شود. در ادامه به بررسی بیماری های کبد چرب و ارتباط آن با چاقی زیر نظر تیم متخصص کلینیک دکتر آذرپیکان خواهیم پرداخت.

بیماری کبد چرب چیست؟

بیماری کبد چرب غیر الکلی که اغلب NAFLD نامیده می‌شود، یک مشکل بروز یافته در کبد است که بر افرادی که الکل مصرف نمی‌کنند، تأثیر می‌گذارد. در بیماری کبد چرب، چربی بیش از حدی در کبد ایجاد می‌شود. این بیماری اغلب در افرادی که اضافه وزن یا چاق هستند دیده می‌شود. شیوع کبد چرب در سراسر جهان، به ویژه در کشورهای خاورمیانه و غرب و با افزایش تعداد افراد چاق، بالاتر می‌رود. این بیماری شایع‌ترین شکل بیماری مزمن کبدی است که حدود 25 درصد از جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در ایالات‌متحده، حدود 100 میلیون نفر مبتلا به کبد چرب هستند.

برخی از افراد مبتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی ممکن است به استئاتو هپاتیت غیر الکلی مبتلا شوند که NASH نیز نامیده می‌شود. NASH یک شکل جدی از بیماری کبد چرب است که به دلیل رسوبات چربی در کبد باعث تورم و آسیب کبد می‌شود. علائم NASH حتی ممکن است بدتر شود و منجر به زخم‌های جدی کبد، به نام سیروز و حتی سرطان کبد شود.

این آسیب مانند آسیب ناشی از مصرف زیاد الکل است. در حال حاضر اقدامی برای تغییر نام بیماری کبد چرب غیرالکلی به بیماری استئاتوتیک کبدی مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) در حال انجام است. کارشناسان همچنین تغییر نام استئاتو هپاتیت غیر الکلی را به استئاتو هپاتیت مرتبط با اختلال متابولیک (MASH) توصیه کرده‌اند.

علائم کبد چرب در افراد چاق

بیماری کبد چرب اغلب اوقات علائمی را به دنبال ندارد. هنگامی که این بیماری وقوع پیدا می‌کند، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• خستگی.
• احساس ناخوشی یا بدحالی در فرد مبتلا.
• بروز درد یا ناراحتی در ناحیه سمت راست بالای شکم.
• خارش پوست.
• تورم شکم که آسیت نیز نامیده می‌شود.
• تنگی نفس.
• تورم پاها.
• عروق خونی عنکبوت مانند درست در زیر سطح پوست.
• طحال بزرگ شده.
• کف دست‌های قرمز.
• زردی پوست و چشم یا زردی.

چه زمانی برای درمان کبد چرب باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علائم پایداری از ابتلا به بیماری کبد چرب دارید که شما را نگران می‌کند، باید برای تشخیص و درمان به موقع به یک پزشک معالج ماهر و با تجربه مراجعه نمایید.

علت بروز بیماری کبد چرب در افراد دارای اضافه وزن

کارشناسان دقیقاً نمی‌دانند که چرا چربی در برخی از کبدها جمع شده و در برخی دیگر تجمع نمی‌یابد؛ اما در مجموع ابتلا به بیماری کبد چرب با موارد زیر در ارتباط می‌باشد:

• ژنتیک
• ابتلا به اضافه وزن یا چاقی.
• مقاومت به انسولین که زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های شما در پاسخ به هورمون انسولین، قند مصرف نمی‌کنند.
• دیابت نوع 2 که قند خون بالا یا هیپرگلیسمی نامیده می‌شود.
• سطوح بالای چربی‌ها به ویژه تری گلیسیرید در خون.

وجود این بیماری‌ها یا عوامل ممکن است به بروز کبد چرب کمک کند. با این حال، برخی از افراد حتی اگر هیچ عامل خطری در آن‌ها وجود نداشته باشد به بیماری کبد چرب مبتلا می‌شوند.

عوامل خطر در ابتلا به بیماری کبد چرب

ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها و مشکلات می‌توانند خطر ابتلا به بیماری کبد چرب را افزایش دهد که شامل موارد زیر می‌باشد:

• سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری کبد چرب یا چاقی.
• کمبود هورمون رشد، به این معنی که بدن هورمون کافی برای رشد نمی‌سازد.
• ابتلا به سطوح بالای کلسترول.
• وجود سطوح بالای تری گلیسیرید در خون.
• مقاومت به انسولین
• سندرم متابولیک.
• چاقی، به خصوص زمانی که چربی در مرکز کمر باشد.
• سندرم تخمدان پلی کیستیک.
• آپنه انسدادی خواب.
• ابتلا دیابت نوع 2.
• کم کاری تیروئید
• کم کاری غده هیپوفیز
• سن بالای 50 سال.
• عوامل خطر ژنتیکی خاص

عوارض ابتلا به بیماری کبد چرب در افراد چاق

ابتلا به اسکار شدید کبد یا سیروز، عارضه اصلی بیماری کبد چرب است. سیروز به دلیل آسیب کبدی مانند آسیب ناشی از ابتلا به کبد چرب رخ می‌دهد. همان‌طور که کبد تلاش می‌کند تا التهاب را متوقف کند، مناطقی از زخم ایجاد می‌کند که فیبروز نیز نامیده می‌شود. با التهاب مداوم، فیبروز گسترش یافته و بافت کبد بیشتری را اشغال می‌کند. اگر اقدامی برای متوقف کردن جای زخم انجام نشود، سیروز می‌تواند منجر به موارد زیر شود:

• تجمع مایع در ناحیه شکم که آسیت نامیده می‌شود.
• وریدهای متورم در مری یا واریس مری که می‌توانند پاره شده و خونریزی کنند.
• گیجی، خواب‌آلودگی و تکلم نامفهوم که آنسفالوپاتی کبدی نیز نامیده می‌شود.
• طحال بیش فعال، یا وجود طحال با فعالیت بیش از حد طبیعی که می‌تواند باعث کم شدن تعداد پلاکت‌های خون شود.
• سرطان کبد.
• نارسایی کبد که در مرحله پایانی بیماری یعنی کبد از کار افتاده رخ می‌دهد.

راه های تشخیص بیماری کبد چرب

 بعد معاینه اولیه فرد مراجعه‌کننده تشخیص بیماری کبد چرب از راه‌های زیر ممکن است:

• آزمایش‌های خون
• آزمایش‌های مبتنی بر تصویربرداری مانند سونوگرافی، ام آر ای، فیبرو اسکن، الاستوگرافی گذرا، الاستوگرافی رزونانس مغناطیسی
• نمونه برداری (بیوپسی).

پیشگیری از ابتلای به کبد چرب

موارد زیر برای کاهش خطر ابتلا به بیماری کبد چرب مفید می‌باشند:

• رژیم غذایی سالم: رژیم غذایی سالمی داشته باشید که سرشار از میوه‌ها، سبزی‌ها، غلات کامل و چربی‌های سالم باشد.
• مصرف الکل را قطع و مصرف قندهای ساده را محدود کنید: از مصرف نوشیدنی‌های شیرین مانند نوشابه، نوشیدنی‌های ورزشی، آب میوه‌ها و چای شیرین بپرهیزید. همچنین نوشیدن الکل می‌تواند به کبد شما آسیب برساند و باید از مصرف آن اجتناب کرد.
• وزن مناسبی داشته باشید: اگر دچار اضافه وزن یا چاق هستید، با گروه درمانی خود همکاری کنید تا به تدریج وزن خود را کاهش دهید. اگر وزن مناسبی دارید، با خوردن یک رژیم غذایی سالم و ورزش برای حفظ آن تلاش کنید.
• ورزش: بیشتر روزهای هفته فعالیت بدنی بالایی داشته باشید. اگر به طور منظم ورزش نمی‌کنید، سطح و شدت فعالیت بدنی خود را با تائید پزشک معالج بالا ببرید.

درمان بیماری کبد چرب در افراد چاق

درمان بیماری کبد چرب معمولاً با کاهش وزن شروع می‌شود. این بیماری را می‌توان با خوردن یک رژیم غذایی سالم، محدود کردن اندازه وعده‌های غذایی و بالا بردن فعالیت بدنی کنترل کرد. کاهش وزن ممکن است سایر بیماری‌هایی که منجر به بروز کبد چرب می‌شود را بهبود بخشد. به طور معمول برای درمان بیماری کبد چرب، کاهش 10 درصد از وزن بدن یا بیشتر توصیه می‌شود؛ اما از دست دادن حتی 3 تا 5 درصد از وزن اولیه می‌تواند مزایایی را برای فرد به همراه داشته باشد.

برای کسانی که سیروز ناشی از ابتلا به بیماری کبد چرب را دارند، ممکن است پیوند کبد مورد نیاز باشد. همچنین تاکنون هیچ دارویی در درمان بیماری کبد چرب مورد تائید باشد معرفی نشده است، اما چند دارو در آزمایش‌های بالینی در حال مطالعه هستند که ممکن است به درمان بیماری کبد چرب کمک کند.

عمل لاغری راهی کارا در درمان بیماری کبد چرب

 در یک مطالعه که در کلیولند انجام پذیرفت، نشان داده شد که بیماران مبتلا به چاقی و بیماری کبد چرب پیشرفته که تحت عمل جراحی کاهش وزن قرار گرفته‌اند، خطر کمتری در ابتلا به عوارض بیماری‌های کبدی و بیماری‌های جدی قلبی عروقی را در آینده در مقایسه با بیمارانی که جراحی نکرده‌اند، دارند.

همچنین نشان داده شد که انجام جراحی چاقی با کاهش خطر 88 درصدی پیشرفت کبد چرب به سیروز، سرطان کبد یا مرگ مرتبط با کبد همراه بود. جراحی چاقی همچنین با 70 درصد کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی جدی مانند حمله قلبی و سکته در این بیماران همراه بود.

همچنین در مطالعه‌ای دیگر نشان داده شد کاهش وزن با عمل جراحی 22.4 درصد و در با روش‌های غیر جراحی 4.6 درصد شانس ابتلا به کبد چرب را در آینده کاهش می‌دهد. جراحی چاقی همچنین با کاهش قابل توجه سطح قند خون در بیماران دیابتی همراه بود.

همچنین در مطالعه دیگری نشان داده شد که در بیماران مبتلا به چاقی و کبد چرب، کاهش وزن قابل توجه و پایدار با جراحی چاقی می‌تواند به طور هم‌زمان از قلب محافظت کند و خطر پیشرفت به مرحله نهایی بیماری کبد چرب را کاهش دهد.

اعمال جراحی لاغری مختلفی می‌توانند در کاهش وزن چشمگیر افراد و کنترل بیماری کبد چرب مؤثر باشند که شامل موارد زیر می‌باشند:

• عمل اسلیو معده
• عمل بای پس معده
• عمل انحراف دوازدهه
• انسداد اعصاب واگ
• عمل باندینگ معده

بحث و نتیجه‌ گیری درمان کبد چرب با عمل لاغری

بیماری کبد چرب از جمله بیماری‌های رو به افزایش در دنیای معاصر می‌باشد. ابتلا به این بیماری می‌تواند عوارض متعددی را برای فرد مبتلا به همراه بیاورد. از جمله راه‌های درمان این بیماری بالا بردن فعالیت بدنی، رعایت یک رژیم غذایی و کاهش وزن می‌باشد. از جمله بهترین راه‌های کاهش وزن انجام اعمال جراحی لاغری می‌باشد که می‌تواند وزن افراد مبتلا به کبد چرب را به طور چشمگیری کاهش دهد.