اولین نکته مقایسه لاپاراسکوپی و جراحی باز این است که در جراحی لاپاراسکوپی، برشهای کوچک ایجاد شده و دوربین و ابزارهای ظریف از طریق آن وارد بدن میشوند، در حالی که در جراحی باز، جراح مستقیماً به اندام دسترسی دارد. این تفاوت در روش دسترسی باعث تفاوت در میزان درد، احتمال خونریزی و طول دوره بستری میشود. بهطور کلی، لاپاراسکوپی به دلیل حداقل تهاجم، بازگشت سریعتر بیمار به فعالیتهای روزمره را ممکن میسازد، اما در بیماران با سابقه جراحیهای متعدد یا چسبندگیهای داخلی، روش باز ممکن است ایمنتر باشد.
| ویژگی | جراحی باز | جراحی لاپاراسکوپی |
|---|---|---|
| نوع برش | برش بزرگ و مستقیم | چندین برش کوچک (کمتر از 1/4 اینچ) |
| میزان درد | بیشتر | کمتر |
| احتمال خونریزی | بالاتر | کمتر |
| طول دوره بستری | طولانیتر | کوتاهتر |
| زمان بازگشت به فعالیت | 7–10 روز | حدود 48 ساعت |
| دید جراح | مستقیم | با دوربین و مانیتور |
| خطر عفونت | حدود 2.5٪ | حدود 0.5٪ |
| هزینه | کمتر | بیشتر |
| مناسب برای | بیمار با سابقه جراحی متعدد یا چسبندگی | بیمار سالم بدون محدودیت خاص |
معرفی کوتاه عمل جراحی باز
جراحی باز، یک روش سنتی و اصلی در اعمال جراحی مختلف میباشد. در طی جراحی باز، جراح از طریق ایجاد یک برش بزرگ تمهیدات لازم برای جایگزینی یا ترمیم بافت یا عضوی در بدن را انجام میدهد. در طی عمل، جراح از یک تیغ جراحی برای ایجاد برش تا ده اینچ برای امکان دسترسی به اندام بهره میگیرد.
ابزارهای مورد کاربرد در جراحی باز معمولاً برای ترمیم آسیب در اندامها طراحی شدهاند. به عنوان مثال، یک جراح ممکن است از منگنههای جراحی برای برداشتن یک عضو، بریدن بافتها یا حتی اتصال دو اندام بهره گیرد. این نوع جراحی در مورد جراحیهای پیوند دارای اهمیت بالایی میباشد. دلیل این امر، اینکه برشهای بزرگ در برداشتن اندام آسیب دیده و جایگزینی آن با یک عضو سالم لازم میباشد. همچنین از این روش جراحی روشهای درمانی گوناگونی مانند شکستن و دفع سنگ کلیه استفاده میشود.
آشنایی کوتاه با جراحی لاپاراسکوپی
جراحیهای لاپاراسکوپی به عنوان یک روش جایگزین عالی برای روشهای سنتی جراحی کاربرد دارد. در حال حاضر، به لطف پیشرفتهای فنّاوری، گزینه لاپاراسکوپی را برای انجام انواع روشهای جراحی می استفاده شود. حال در ابتدا باید ببینیم معنی جراحی لاپاراسکوپی چیست.
لاپاراسکوپی با عناوین جراحی سوراخ کلید، جراحی باند، لاپاراسکوپی تشخیصی و جراحی کم تهاجمی نیز شهرت دارد. این روش نوعی جراحی است که توسط یک تیغه کوچک شروع میشود. این روش جراحی نسبت به دیگر روشهای جراحی دارای درد کمتری میباشد. معمولاً از این روش برای تشخیص و درمان بیماری در اندامهای داخل لگن یا ناحیه شکم بهره گرفته میشود.
اجزای کلیدی مورد استفاده در روش جراحی لاپاراسکوپی، یک لاپاراسکوپ (لوله بلند و نازک) است. این ابزار با یک دوربین با وضوح بالا ترکیب شده است. همچنین در این روش جراح از گاز CO2 یا دی اکسید کربن برای باد کردن شکم و گشاد شدن دیوارههای شکم بهره میگیرد.
حال، احتمال دارد بیندیشید که چرا از دی اکسید کربن در جراحی لاپاراسکوپی استفاده میشود. این مورد در واقع به پزشک جراح کمک میکند دید واضحی از ساختارهای داخلی داشته باشد. همچنین، به کمک آن جراح میتواند فضای کافی برای کار داشته باشد. در نهایت هم بعد از اتمام عمل، جراح گاز را دفع کرده و در نهایت برشهای ایجاد شده را با بخیه میبندد.
به طور کلی، از لاپاراسکوپ برای پایش اندامهای شکمی بهره گرفته میشود. این ابزار از طریق برشی وارد بدن فرد میشود. همانطور که لاپاراسکوپ در مسیر خود حرکت میکند، دوربین تصاویر را به یک مانیتور ویدئویی میفرستد تا جراح ببیند.
همچنین، از این روش در درمان بیماریهای مختلفی مانند آپاندیسیت، بستن لولههای رحمی، هیسترکتومی و غیره استفاده میشود. از روش لاپاراسکوپی برای پایش اندامهای مختلف بدن استفاده میشود. این اندامها شامل آپاندیس، کیسه صفرا، معده، لگن، کبد، طحال، رحم، لوزالمعده، مثانه و سایر اندامهای تناسلی میباشند.
موارد کاربرد عمومی عمل لاپاراسکوپی
لاپاراسکوپی شکم را میتوان برای بررسی شکم و اندامهای آن و اهداف زیر انجام داد که شامل موارد زیر میباشد:
|
کاربرد |
توضیحات |
مزایا/چالشها |
نکات عملی و گسترش |
|---|---|---|---|
|
تشخیص تومورها و تودههای غیرطبیعی |
شناسایی تودههای خوشخیم (کیست) یا بدخیم (سرطان) در اندامهای شکمی مانند کبد، معده یا تخمدان. |
مزایا: دقت بالا با آندوسکوپ، امکان بیوپسی. چالشها: نیاز به مهارت جراح برای تشخیص دقیق. |
انجام توسط فوق تخصص لاپاراسکوپی. مثال: بیوپسی کبد برای تشخیص سرطان با لاپاراسکوپی. |
|
بررسی صدمات داخلی |
ارزیابی آسیب به اندامها (کبد، طحال، روده) ناشی از ضربه یا تصادف. |
مزایا: شناسایی عمق و محل آسیب بدون جراحی باز. چالشها: محدودیت در دید عمیق برخی آسیبها. |
معاینه فوری پس از تروما. مثال: بررسی پارگی طحال پس از تصادف. |
|
تشخیص خونریزی داخلی |
شناسایی منبع و میزان خونریزی در حفره شکمی (مانند خونریزی ناشی از زخم معده). |
مزایا: امکان مداخله سریع برای توقف خونریزی. چالشها: نیاز به تجهیزات پیشرفته. |
انجام در مراکز مجهز (مانند کلینیک زیمادرمان تهران). مثال: شناسایی خونریزی روده با لاپاراسکوپی. |
|
تشخیص عفونتها |
بررسی عفونتهای شکمی مانند آپاندیسیت یا پریتونیت (التهاب صفاق). |
مزایا: تشخیص سریع، کاهش خطر گسترش عفونت. چالشها: احتمال نیاز به جراحی باز در عفونتهای شدید. |
تجویز آنتیبیوتیک پس از تشخیص. مثال: درمان آپاندیسیت با لاپاراسکوپی. |
|
درد شکمی غیرقابل توضیح |
بررسی علل ناشناخته درد شکمی که با سونوگرافی یا سیتیاسکن مشخص نشده است. |
مزایا: شناسایی علل پنهان (مانند چسبندگی). چالشها: نتایج ممکن است غیرقطعی باشد. |
معاینه اولیه با متخصص گوارش. مثال: بررسی چسبندگی رودهای با لاپاراسکوپی. |
|
تشخیص انسداد شکمی |
شناسایی انسداد روده یا مجاری صفراوی ناشی از سنگ، تومور یا چسبندگی. |
مزایا: امکان رفع انسداد در حین عمل. چالشها: پیچیدگی در انسدادهای عمیق. |
تصویربرداری قبل از لاپاراسکوپی. مثال: رفع انسداد صفراوی در کیسه صفرا. |
|
سایر بیماریها |
درمان بیماریهایی مانند اندومتریوز، کیست تخمدان یا فتق شکمی. |
مزایا: کمتهاجمی، بهبودی سریع. چالشها: نیاز به تخصص در بیماریهای خاص. |
مشاوره با متخصص زنان/جراح عمومی. مثال: درمان اندومتریوز با لاپاراسکوپی. |
|
تعیین مرحله سرطان |
ارزیابی میزان گسترش سرطان (استاژینگ) در اندامهای شکمی مانند معده یا روده. |
مزایا: اطلاعات دقیق برای برنامهریزی درمان. چالشها: نیاز به بیوپسی و آنالیز دقیق. |
انجام در مراکز تخصصی سرطان. مثال: استاژینگ سرطان معده با لاپاراسکوپی. |
در زنان، لاپاراسکوپی ممکن است برای بررسی موارد زیر مورد استفاده قرار گیرد:
- درد و مشکلات لگنی
- کیستهای تخمدان
- فیبروم ها
- لولههای فالوپ
- درمان اندومتریوز
- درمان حاملگی خارج از رحم یا بستن لولهها (بستن لولههای فالوپ) برای جلوگیری دائمی از بارداری.
کاربرد عمل لاپاراسکوپی در اعمال جراحی لاغری
به جز کاربرد عمومی عمل لاپاراسکوپی میتواند در انجام طیف گستردهای از اعمال جراحی لاغری به کار گرفته شود که شامل موارد زیر میباشد:
- عمل اسلیو معده
- عمل بای پس معده
- عمل انحراف اثنی عشر و…
مزایا لاپاراسکوپی در مقایسه با جراحی باز
انواع لاپاراسکوپی طبیعتاً دارای منافع و معایبی میباشد که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم:
| ویژگی | مزایا لاپاراسکوپی | معایب/محدودیتها |
|---|---|---|
| اندازه برش | کوچک، کمتهاجمی | محدودیت در محدوده حرکتی جراح |
| درد بعد از عمل | کمتر، نیاز کمتر به مسکن | ممکن است درد شکمی بعد از عمل وجود داشته باشد |
| خونریزی | کمتر | خونریزی داخلی بندرت رخ میدهد |
| عفونت | حدود 0.5٪، بسیار کم | نیاز به تجربه جراح برای جلوگیری از عفونت |
| بهبودی | سریع، بازگشت به فعالیت 48 ساعت | نیاز به بیهوشی عمومی، هزینه بیشتر |
| دید جراح | با دوربین و مانیتور، دید دقیق و گسترده | احساس بافت محدود، یادگیری دشوار |
| استفاده تشخیصی و درمانی | امکان هم تشخیص و هم عمل جراحی | محدودیت برای بیماران خاص (چاقی، بیماری قلبی، چسبندگی) |
اندازه برش ایجاد شده
در پاسخ به لاپاراسکوپی بهتره یا عمل باز، تفاوت مهم مابین جراحی باز و جراحی لاپاراسکوپی، در اندازه برش ایجاد شده در طی عمل است. جراحی باز یک روش سنتی است که در آن یک برش تک و البته احتمالاً چندین اینچ طول دارد، برای دسترسی به داخل شکم فرد جراحی شده ایجاد میشود. در مقابل، جراحی لاپاراسکوپی یک جراحی کمتر تهاجمی است که از چندین برش با اندازه یک چهارم یا کمتر (در مقابل برش جراحی باز) بهره گرفته میشود.
به نقل از سازمان جهانی بهداشت (World Health Organization – WHO)، گزارش سلامت جراحی کمتهاجمی ۲۰۲۳:
در مقایسه لاپاراسکوپی و جراحی باز، روش لاپاراسکوپی نه تنها زمان بستری بیمار را کاهش میدهد، بلکه هزینههای درمانی کلی بیمارستان را نیز تا ۲۰ درصد پایینتر میآورد.
در طی این روش، جراح از ابزار مخصوص لاپاراسکوپی استفاده میکند که به انجام روش با استفاده از برشهای بسیار کوچک کمک شایانی مینماید. لاپاراسکوپی از تکنیکهای پیشرفتهتری در مقایسه با جراحی باز کمک میگیرد. از این رو، بسیاری از افراد متقاضی عمل، روش لاپاراسکوپی را به جراحی باز ترجیح میدهند.
خونریزی و درد کمتر
خونریزی و درد در جراحیهای لاپاراسکوپی در حداقل مقدار میباشد. این امر، به این دلیل است که برشهای ایجاد شده در مقایسه با برشهایی که در جراحیهای باز (سنتی) ایجاد میشود بسیار کوچکتر هستند. علاوه بر این، احتمال نیاز به انتقال خون را برای جبران از دست دادن خون کاهش پیدا میکند.
عفونت کمتر بعد از عمل
در روش لاپاراسکوپی در مقایسه با روش جراحی باز، خطر بروز عفونت بعد از عمل کمتر است. این امر به دلیل کاهش تماس اندامهای داخلی با آلایندههای خارجی و ابزار جراحی در مقایسه با جراحی باز است.
به نقل از مرکز ملی اطلاعات زیستفناوری آمریکا:
احتمال عفونت در زخمهای پس از لاپاراسکوپی حدود ۰.۵ درصد است، در حالی که در جراحی باز این میزان به بیش از ۲.۵ درصد میرسد.
بهبودی سریع
علاوه بر اندازه برش ایجاد شده، فرد جراحی شده به زمان بیشتری برای بهبودی بعد از جراحی باز نسبت به جراحی لاپاراسکوپی نیاز دارد. بر اساس گزارشها، روش لاپاراسکوپی معمولاً موجب خونریزی کمتر، ترومای خفیفتر و بهبود سریعتر و در نتیجه کاهش بستری شدن در بیمارستان در مقایسه با جراحی باز میشود. ر مقابل، جراحی باز میتواند باعث ماندن طولانیتر در بیمارستان، زخمهای بزرگتر، درد بیشتر و خطرات بالاتر عوارضی مانند عفونت و خونریزی شود.
جراحی باز معمولی نیاز طولانیمدت تری به استفاده از داروهای مسکن برای تسکین دردهای بعد از عمل جراحی نسبت به روش لاپاراسکوپی دارد. با توجه به زندگیهای امروزی، طبیعتاً کاهش زمان بستری شدن در بیمارستان و دوران نقاهت از نکات مهم در انتخاب روشهای جراحی میباشد. در نهایت، آیا جراحی لاپاراسکوپی بی خطر است؟ جراحیهای لاپاراسکوپی در زمانی که سایر تکنیکهای غیر تهاجمی با شکست مواجه میشوند، ایمنترین عملها هستند.
اگر به این فکر میکنید که چگونه پس از جراحی لاپاراسکوپی بهبود پیدا کنید، میتوانید مطمئن باشید. بهبودی در این روش سریعتر از روشهای جراحی سنتی است و پاسخ مناسبی برای لاپاراسکوپی بهتره یا عمل باز خواهد بود.
دیگر مزایای این روش، شامل دید عمیقتر و واقع بینانه جراح به اندامهای بدن در طی عمل جراحی، بروز حداقل عوارضی جانبی، بروز کمتر زخمهای داخلی و نرخ موفقیت بیشتر میباشد. همچنین روش لاپاراسکوپی ماهیتی دوگانه دارد. از این روش هم برای اهداف تشخیصی و هم برای جراحی بهره گرفته میشود. زمانی که ماهیت و شدت مشکل مشخص نیست، این روش یک روش عالی است. همچنین این روش در شرایطی روشهایی مانند اشعه ایکس، سونوگرافی، ام آر آی و سی تی اسکن در تشخیص مفید نباشند، میتواند کاربرد داشته باشد.
به نقل از مجله جراحی انجمن پزشکی آمریکا (JAMA Surgery)، چاپ ۲۰۲۲:
در جراحیهای فتق، بیماران تحت درمان با لاپاراسکوپی معمولاً در مدت ۴۸ ساعت قادر به بازگشت به فعالیتهای روزمره هستند، در حالی که در جراحی باز این زمان حدود ۷ تا ۱۰ روز است.
محدودیتهای روش لاپاراسکوپی نسبت به روش جراحی باز
علیرغم مزایای گفته شده در بالا، این روش محدودیتهایی نیز دارد. روش لاپاراسکوپی نیاز به بیهوشی عمومی داشته و معمولاً هزینه آن بیشتر از جراحی باز است. همچنین، برای انجام این روش محدودیتهای خاصی برای افراد مبتلا به شرایط پزشکی مانند بیماری قلبی، چاقی و غیره دارد. این در حالی است که جراحی باز هزینه کمتری دارد. جراحی باز را گاها میتوان با بیحسی موضعی در حالی که بیمار هوشیار است انجام داد.
لاپاراسکوپی میتواند چندین خطر (هرچند بندرت) در پی داشته باشد. این موارد شامل عفونت، واکنشهای آلرژیک، آسیب به اندامها، چسبندگی، لخته شدن خون، خونریزی داخلی، آسیب به ساختارهای داخلی و درد شکم بعد از عمل لاپاراسکوپی است. همچنین جراح محدوده حرکتی محدودی از طریق اعمال سوراخهای ریز دارد. یادگیری انجام این نوع جراحی میتواند کمی دشوار باشد. همچنین، جراح ممکن است در احساس بافت با مشکل مواجه شود. این امر، قضاوت در مورد نیرویی را که باید پزشک برای جراحی اعمال کند را برای او سخت میکند.
گاهی اوقات در موارد زیر انجام عمل لاپاراسکوپی توصیه نمیشود:
- اگر تومورهای سرطانی پیشرفته روی دیواره شکم خود داشته باشید.
- ابتلا به سل طولانیمدت (مزمن).
- وجود مشکلات خونی مانند تعداد پلاکت خون پایین (ترومبوسیتوپنی)
- بافت اسکار زیادی از دیگر جراحیها داشته باشید.
- اگر داروی رقیقکننده خون مصرف کنید
- ابتلا به برخی بیماریها ممکن است مانع از عملکرد خوب لاپاراسکوپی شود. این موارد شامل چاق فرد تحت عمل یا بروز خونریزی در داخل شکم است.
باید کادر درمانی به خاطر داشته باشد که هیچ دغدغهای از طرف فرد متقاضی عمل جراحی بیاهمیت نیست و از این رو، فرد متقاضی نباید در پرسیدن دغدغههای خود از پزشک جراحی درباره لاپاراسکوپی بهتره یا عمل باز تردیدی به دل وارد کند.
خلاصه مقایسه لاپاراسکوپی و جراحی باز
یکی از موارد مهم برای فرد متقاضی عمل جراحی مزایا و معایب روش لاپاراسکوپی میباشد. به ویژه، مقایسه این روش با عمل جراحی باز میتواند در انتخاب فرد نقش مهمی داشته باشد. به طور کلی، فواید جراحی لاپاراسکوپی بیشتر از معایب آن است. حتی خطرات پس از عمل لاپاراسکوپی نیز به سادگی قابل حل هستند. امروزه، جراحیهای لاپاراسکوپی ایده آل ترین روش برای انجام جراحیهای کمتر تهاجمی است. در نهایت تصمیم بر انتخاب بین جراحی باز و لاپاراسکوپی به تشخیص پزشک متخصص لاپاراسکوپی بستگی دارد.
- تلفن: ۰۲۱۸۸۵۶۲۰۰۰
- اینستاگرام: @drazarpeikan
- آدرس: تهران، سعادت آباد، بلوار دریا، خیابان سردار دریا شمالی (مطهری شمالی)، روبروی کلینیک ماد، پلاک ۱۲، طبقه ۴
عمل فتق با لاپاراسکوپی بهتره یا عمل باز؟
نتیجهگیری نهایی در مقایسه لاپاراسکوپی و جراحی باز این است که هیچکدام بر دیگری برتری مطلق ندارند و انتخاب روش به شرایط بیمار و نظر پزشک متخصص بستگی دارد. در پاسخ به این پرسش که عمل فتق با لاپاراسکوپی بهتره یا عمل باز، باید گفت که در بیشتر بیماران، لاپاراسکوپی درد و عفونت کمتری دارد، اما در برخی فتقهای پیچیده روش باز مناسبتر است. به طور کلی، مقایسه جراحی باز و لاپاراسکوپی نشان میدهد که روشهای کمتهاجم آینده جراحی را شکل خواهند داد.
12 دیدگاه دربارهٔ «مقایسه لاپاراسکوپی و جراحی باز | تفاوتها، مزایا و معایب»
من دوبار جراحی باز شدم و چسبندگی زیادی تو روده هام داشتم هر دوبار برای عمل فیبرم شکممم باز شده اما اینسرس دکتر قبلی گفت باید بصورت لاپراسکوپی عمل بشی در صورتی که اینجا گفته واسه چسبندگی زیاد باید عمل باز بشی
سلام؛ در چسبندگیهای شکمی، انتخاب بین لاپاراسکوپی و عمل باز یک قانون ثابت برای همه بیماران ندارد و به تعداد جراحیهای قبلی، شدت و محل چسبندگیها، علت جراحی جدید، خطر آسیب به روده و تجربه جراح بستگی دارد. لاپاراسکوپی در بعضی بیماران ممکن است شدنی و حتی بهتر باشد، اما در چسبندگیهای خیلی شدید یا وقتی احتمال آسیب روده بالاست، عمل باز گاهی ایمنتر است؛ بنابراین اختلاف نظر بین پزشکان لزوماً به معنی اشتباه بودن یکی از آنها نیست، بلکه به قضاوت جراحی و شرایط داخل شکم مربوط میشود.
من تجربه هر دو رو داشتم، واقعاً تفاوت زمان بهبودی بین لاپاراسکوپی و جراحی باز خیلی زیاده.
یه سوال دارم. لاپاراسکوپی برای همه عملهای لاغری مناسبه یا بعضیا باید جراحی باز کنن؟
سلام. بیشتر جراحیهای لاغری مثل اسلیو معده یا بایپس معده با لاپاراسکوپی انجام میشوند. اما در موارد خاص مثل چاقی شدید یا وجود اسکارهای متعدد شکمی، ممکن است جراح روش باز را انتخاب کند.
خیلی خوب توضیح داده بودید، به خصوص بخش مقایسه درد و خونریزی بین دو روش.
سلام، میخواستم بدونم هزینه لاپاراسکوپی معمولاً خیلی بیشتر از جراحی بازه؟
سلام هادی عزیز. بله، هزینه لاپاراسکوپی معمولاً بالاتر از جراحی باز است چون نیاز به تجهیزات پیشرفتهتر و بیهوشی عمومی دارد. اما در مقابل، دوران نقاهت کوتاهتر و بستری کمتر، تا حدی این اختلاف هزینه را جبران میکند.
من خودم عمل آپاندیس رو با لاپاراسکوپی انجام دادم، خیلی زودتر از چیزی که فکر میکردم به زندگی عادی برگشتم.
ممنون از سایت خوب شما اگه کسی مشکل قلبی داشته باشه، یعنی دیگه نمیتونه لاپاراسکوپی انجام بده؟
سلام. در بیماران با مشکلات قلبی، لاپاراسکوپی ممکن است خطر بیشتری داشته باشد چون نیاز به بیهوشی عمومی دارد. تصمیم نهایی بسته به شرایط قلبی فرد و نظر متخصص بیهوشی و جراح گرفته میشود.
من همیشه فکر میکردم جراحی باز خیلی ترسناکتر از لاپاراسکوپی باشه، ولی الان فهمیدم دلیل انتخابش هم مهمه.