در این مقاله پاسخی به این پرسش که درمان میگرن با کاهش وزن امکانپذیر است؟ را به مخاطبان خود تقدیم کند. میگرن جز بیماریهایی است که با علائمی که گاها به سختی کنترل میشوند میتوانند آرامش و فعالیتهای روزانه فرد مبتلا را بر هم بزنند.
برای مقابله با این بیماری راههای مختلفی وجود دارد. یکی از مواردی که به تازگی مطرح شده نقش کاهش وزن و از بین بردن وزن اضافی در مبارزه با بیماری میگرن میباشد. اینکه آیا کاهش وزن واقعاً تأثیر مثبتی بر روند درمان میگرن داشته و همچنین مکانیسم رسیدن به این اثر چیست، موضوع مقاله ما میباشد.
میگرن چگونه بیماری است؟
میگرن نوعی از سردرد است که میتواند باعث درد شدید ضربان دار یا احساس نبض و معمولاً در یک طرف سر فرد مبتلا شود. بروز این بیماری اغلب با حالت تهوع، استفراغ و حساسیت شدید به نور و صدا همراه است. حملات میگرن میتواند از ساعتها تا چند روز ادامه داشته باشد و درد میتواند آنقدر بد باشد که در فعالیتهای روزانه شما اختلال ایجاد کند.
برای برخی افراد، یک علامت هشداردهنده به نام هاله قبل یا همراه با سردرد رخ میدهد. هاله میتواند شامل اختلالات بینایی، مانند فلاش نور یا نقاط کور، یا سایر اختلالات، مانند گزگز در یک طرف صورت یا در بازو یا پا و مشکل در صحبت کردن باشد. داروها میتوانند به پیشگیری از برخی میگرنها و کاهش درد آنها کمک کنند. داروهای مناسب، همراه با داروهای خودیاری و تغییرات سبک زندگی، ممکن است به درمان این بیماری کمک کنند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بیماری میگرن در اغلب اوقات تشخیص داده نشده و درمان نمیشود. اگر به طور منظم علائم و نشانههای میگرن را دارید، حملات خود و نحوه بهبود آنها را یادداشت کنید. سپس با پزشک معالج خود دیدار کنید تا در مورد سردرد خود مشورت و چاره اندیشی کنید. حتی اگر سابقه سردرد دارید، اگر این الگو تغییر کرد یا سردردتان ناگهان دارای شکل بروزی متفاوت شد، به پزشک معالج خود مراجعه کنید.
اگر هر یک از علائم و نشانههای زیر را دارید که میتواند نشاندهنده ابتلای به یک بیماری جدیتری باشد، فوراً به پزشک خود یا به اورژانس پزشکی مراجعه کنید:
- بروز سردرد شدید و ناگهانی مثل صدای رعد و برق.
- بروز سردرد همراه با تب، سفتی گردن، گیجی، تشنج، دوبینی، بیحسی یا ضعف در هر قسمت از بدن که میتواند نشانه سکته باشد.
- بروز سردرد پس از ضربه به سر.
- سردرد مزمن که پس از سرفه، فعالیت، زور زدن یا حرکت ناگهانی بدتر میشود.
- سردرد جدید بعد از 50 سالگی
ارتباط بین میگرن و چاقی
چاقی و اختلالات سردرد دو بیماری بسیار شایع در جمعیت کشورهای مختلف هستند که در دهههای گذشته در حال افزایش بودهاند. مطالعات اخیر ارتباط معناداری بین چاقی و سردرد، به ویژه میگرن، با نقش مهمی در مزمن بودن بیماری نشان داده است. مطالعات نشان میدهد که همپوشانی مسیرهای کنترل گرسنگی و آنهایی که در بروز میگرن دخیل هستند ممکن است ارتباط نزدیک بین چاقی و میگرن را توجیه کند.
علاوه بر این، سردرد ثانویه که چاقی یک عامل خطر قوی در ابتلا به آن است به علت بالا رفتن فشار خون داخل جمجمه ایدیوپاتیک (شبه تومور مغزی) به وقوع میپیوندد. این اطلاعات از طریق ارزیابی چندین مطالعه که تأثیر کاهش وزن/ جراحی چاقی را در درمان بیماری نشان میدهد،کسب شد . در نتیجه، از آنجایی که چاقی یک عامل خطر قابل اصلاح است، برای پزشکانی که بیماران مبتلا به سردرد و به ویژه میگرن را درمان میکنند، مهم است که از ارتباط بین این دو اختلال آگاه باشند.
در یک مطالعه که در این زمینه انجام پذیرفت، نشان داده شد که افراد مبتلا به میگرن که وزن مناسبی دارند، حدود 3 درصد احتمال دارد که در یک سال به سردردهای مزمن مبتلا شوند. این افراد اگر اضافه وزن داشته باشند، سه برابر شانس بیشتری برای ابتلای به این علائم را دارند. با ابتلای افراد به بیماری چاقی، احتمال بروز میگرن مزمن پنج برابر زمانی است که افراد دارای وزن سالم باشند.
درمان میگرن با کاهش وزن امکان پذیر است؟
در ابتدا باید گفت که اضافه وزن یا چاقی نمیتواند تنها عامل در بروز میگرن و سردردهای میگرنی باشد، از این رو کاهش وزن به تنهایی لزوماً نمیتواند موجب بهبود قطعی این بیماری شود بلکه کاهش وزن باید در ترکیب با چند عامل دیگر در کنترل میگرن به کار رود. این امر موجب بالا رفتن احتمال درمان بیماری میگرن میشود.
برخی از مطالعات به این سؤال در مورد تأثیر احتمالی کاهش وزن بر میگرن پرداختهاند. اولین مطالعه بالینی آینده نگر توسط باند و همکاران انجام شد. در این مطالعه تغییرات در فراوانی و شدت میگرن شش ماه پس از عمل جراحی چاقی (BS) مورد ارزیابی قرار گرفت.
در طول این پژوهش بیست و چهار بیمار مبتلا به میگرن و چاقی شدید (BMI ≥ 35) مورد مطالعه قرار گرفتند. اکثریت قریب به اتفاق زنان دارای میانگین سنی 39.3 سال بودند. میانگین کاهش BMI بعد از عمل جراحی چاقی از 46.6 به 34.6 بود. میانگین تعداد روزهای سردرد در ارزیابی بعد از عمل جراحی چاقی تقریباً 50 درصد کاهش یافت.
همچنین بیمارانی که کاهش وزن بیشتری داشتند، شانس بیشتری برای کاهش 50% یا بیشتر در دفعات سردرد و تأثیر آن داشتند. البته همانطور که قبلاً ذکر شد، باید توجه داشت که عواملی غیر از کاهش وزن میتواند عامل این نتایج باشد.
در مطالعه آینده نگر دیگری با 29 زن چاق مبتلا به میگرن که تحت عمل جراحی چاقی قرار گرفتند، گزارش داده شد که این زنان که شش ماه پس از عمل جراحی کاهش قابل توجهی در دفعات و طول مدت حملات میگرنی، استفاده از داروهای علامت دار و ناتوانی ناشی از بحران را تجربه کردند.
در یک کارآزمایی گذشته نگر که توسط گونی و همکاران انجام پذیرفت، 81 بیمار چاق مرضی، با میانگین سنی 40 سال که 90 درصد آنها زن بودند، با میانگین BMI 48 و با تشخیص قبل از عمل بیماری میگرن، تحت عمل جراحی بای پس معده قرار رفته و همزمان مورد مطالعه قرار گرفتند. علائم میگرن در 89 درصد بیماران در حدود شش ماه پس از انجام عمل جراحی بای پس معده بهبود یافت.
بحث و نتیجه گیری درمان میگرن با کاهش وزن
میگرن از جمله بیماریهای روان تنی است که موجب بروز عوارض شدید و درگیر کنندهای در فرد مبتلا میشود. این بیماری معمولاً با شیوع بالاتری در افراد چاق و دارای اضافه وزن مشاهده میشود. درک این نکته مهم است که ابتلا به چاقی باعث بروز میگرن نمیشود. بلکه یک عامل خطر در این زمینه است. این امر به این معنی است که چاقی احتمال ابتلا به میگرن را افزایش میدهد. از این رو پزشکان، چاقی را یک عامل خطر قابل اصلاح میدانند که میتواند تغییر کرده و تعدیل شود (مثلاً برخلاف سن که قابل اصلاح نمیباشد).
کاهش وزن همچنین ممکن است هر یک از مسیرهای فیزیولوژیکی، روانی و رفتاری را که ظاهراً میگرن و چاقی را به هم مرتبط میکنند، بهبود بخشد؛ بنابراین، برنامههای کاهش وزن رفتاری ممکن است به عنوان یک رویکرد نوآورانه برای درمان سردردهای میگرنی عمل کند؛ بنابراین، اگر میگرن دارید و چاق هستید، آن را به عنوان هدفی در نظر بگیرید که شما، پزشکان معالجتان میتوانید با هم به عنوان یک تیم روی آن کار کرده و میزان چاقی را کاهش دهید.
در پایان باید گفت جدای از روشهای متعارف کاهش وزن مانند رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی یا دارودرمانی، امروزه اعمال جراحی چاقی از روشهای کارا و پرکاربرد در درمان بیماری چاقی میباشند. با کمک این روشها هم میتوان بر بیماری چاقی غلبه کرد و هم از شدت حملات میگرنی و بار تحمیلی این بیماری کاست.
