عمل اندوسکوپیک اسلیو (ESG) | جراحی اندوسکوپیک اسلیو برای چه کسانی مناسب‌تر است؟

عمل اندوسکوپیک اسلیو (ESG) با ایجاد چندین بخیه داخلی در معده باعث کاهش گنجایش و کند شدن تخلیه معده می‌شود؛ در نتیجه فرد سریع‌تر و با حجم کمتر احساس سیری می‌کند. ریسک عفونت، خونریزی و عوارض بیهوشی در ESG کمتر از جراحی‌های باز یا لاپاراسکوپی است. همچنین بیمار می‌تواند معمولاً در همان روز یا نهایتاً روز بعد به فعالیت‌های روزمره خود برگردد. رعایت رژیم غذایی، برنامه ورزشی و پیگیری‌های پزشکی پس از این عمل نقش مهمی در موفقیت طولانی‌مدت دارد.

به نقل از مجله اندوسکوپی دستگاه گوارش، Gastrointestinal Endoscopy، آمریکا:

عمل اسلیو اندوسکوپیک باعث کاهش وزن قابل‌توجه و پایدار می‌شود و از نظر ایمنی، پروفایل بسیار مطلوبی دارد.

ESG چیست؟ تعریفی جامع از روش کم‌تهاجمی کاهش حجم معده

عمل اندوسکوپیک اسلیو یا به اختصار ESG (Endoscopic Sleeve Gastroplasty) یک تکنیک پیشرفته و غیرجراحی برای کاهش وزن است که با استفاده از اندوسکوپ، حجم معده را کوچک می‌کند. در این روش، از طریق دهان و بدون نیاز به برش‌های خارجی، بخش‌هایی از معده با بخیه‌های مخصوص جمع می‌شود تا ظرفیت آن کاهش یابد. این کار باعث می‌شود فرد زودتر احساس سیری کند و میزان غذای مصرفی‌اش به‌طور طبیعی کمتر شود. برخلاف روش‌های جراحی مانند اسلیو معده که بخشی از معده برداشته می‌شود، ESG یک روش برگشت‌پذیر است و ساختار اصلی معده حفظ می‌شود.

این روش ابتدا در کشورهای پیشرفته به‌عنوان جایگزینی برای افرادی که کاندیدای مناسبی برای جراحی‌های سنگین نیستند، معرفی شد. نکته جالب توجه این است که ESG نه‌تنها برای کاهش وزن بلکه برای بهبود بیماری‌های مرتبط با چاقی مانند دیابت نوع 2 نیز نتایج امیدوارکننده‌ای نشان داده است. اگر به دنبال گزینه‌ای با ریسک کمتر و دوره نقاهت کوتاه‌تر هستید، این روش می‌تواند گزینه‌ای قابل‌تامل باشد.

فرآیند انجام عمل اندوسکوپیک اسلیو: گام به گام تا بهبودی

فرآیند عمل اندوسکوپیک اسلیو (ESG) با یک ارزیابی جامع پزشکی آغاز می‌شود. ابتدا بیمار تحت معاینات دقیق قرار می‌گیرد تا شرایط بدنی او برای این روش تأیید شود. در روز عمل، بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد و پزشک با استفاده از یک اندوسکوپ مجهز به ابزارهای بخیه‌زنی، از طریق دهان وارد معده می‌شود. سپس با ایجاد بخیه‌های داخلی، شکل معده به‌صورت لوله‌ای باریک درمی‌آید که حجم آن را تا حدود 70 درصد کاهش می‌دهد.

کل این فرآیند معمولاً بین 60 تا 90 دقیقه طول می‌کشد و بیمار اغلب همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص می‌شود. دوره نقاهت اولیه حدود یک هفته است که طی آن باید از رژیم غذایی مایعات پیروی کرد. نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که موفقیت این روش به تعهد بیمار به تغییرات سبک زندگی بستگی دارد.

در یکی از نقل‌قول‌های معتبر، دکتر David Cummings از دانشگاه واشنگتن می‌گوید:

ESG یک ابزار قدرتمند است، اما بدون همراهی بیمار در رعایت رژیم غذایی و فعالیت بدنی، نتایج آن پایدار نخواهد بود.

کاندیداهای ایده‌آل برای عمل اندوسکوپیک اسلیو (ESG)

عمل ESG برای همه افراد مناسب نیست و انتخاب کاندیداهای مناسب نیازمند ارزیابی دقیق پزشکی است. به‌طور کلی، این روش برای افرادی با شاخص توده بدنی (BMI) بین 30 تا 40 که به چاقی متوسط تا شدید مبتلا هستند و نتوانسته‌اند با رژیم غذایی یا ورزش وزن خود را کاهش دهند، توصیه می‌شود. همچنین، افرادی که به دلیل شرایط پزشکی خاص مانند بیماری‌های قلبی یا ریوی، کاندیدای مناسبی برای جراحی‌های سنگین‌تر نیستند، می‌توانند از این روش بهره‌مند شوند.

علاوه بر این، افرادی که به دنبال روشی برگشت‌پذیر هستند و نمی‌خواهند ساختار معده‌شان به‌طور دائم تغییر کند، گزینه‌های خوبی برای ESG محسوب می‌شوند. البته، داشتن انگیزه برای تغییر سبک زندگی و تعهد به رژیم غذایی پس از عمل، از شروط اساسی است. در ادامه، معیارهای اصلی کاندیداهای ایده‌آل را در یک جدول خلاصه کرده‌ایم:

تفاوت‌های کلیدی ESG با جراحی‌های سنتی کاهش وزن

یکی از سوالاتی که اغلب بیماران می‌پرسند، تفاوت عمل اندوسکوپیک اسلیو با روش‌های جراحی مانند اسلیو معده یا بای‌پس معده است. برخلاف جراحی اسلیو معده که بخشی از معده به‌طور دائم برداشته می‌شود، ESG نیازی به برش یا حذف بافت ندارد و از طریق اندوسکوپ انجام می‌شود. این موضوع خطر عوارض را کاهش می‌دهد و دوره بهبودی را کوتاه‌تر می‌کند.

برای اطلاعات بیشتر درباره تفاوت اسلیو معده و مینی بای پس معده می‌توانید به مقاله مرتبط مراجعه کنید. همچنین، اگر مایل به درک دقیق‌تر فرق بای پس معده با اسلیو معده هستید، مطالعه منابع تخصصی در این زمینه پیشنهاد می‌شود. تفاوت دیگر ESG با روش‌های سنتی، برگشت‌پذیر بودن آن است. در صورت نیاز، بخیه‌ها قابل برداشتن هستند، درحالی‌که در جراحی‌های سنتی چنین امکانی وجود ندارد.

با این حال، باید توجه داشت که میزان کاهش وزن در ESG ممکن است کمتر از جراحی‌های سنگین باشد. به همین دلیل، انتخاب روش مناسب به شرایط بدنی و اهداف هر فرد بستگی دارد.

طبق مطالعه‌ای از کلینیک مایو:

ESG برای بیمارانی که به دنبال کاهش وزن متوسط و روشی با ریسک کمتر هستند، گزینه‌ای ایده‌آل است.

مزایا و معایب جراحی اندوسکوپیک اسلیو: بررسی جنبه‌های مثبت و چالش‌ها

عمل اندوسکوپیک اسلیو مزایای قابل‌توجهی دارد که آن را به گزینه‌ای جذاب برای بسیاری از افراد تبدیل کرده است. از جمله این مزایا می‌توان به کم‌تهاجمی بودن، عدم نیاز به برش جراحی، دوره نقاهت کوتاه، و کاهش ریسک عوارض جدی اشاره کرد. علاوه بر این، طبق آمار منتشرشده توسط انجمن جراحی متابولیک و باریاتریک آمریکا، بیش از 80 درصد بیماران پس از ESG بهبود قابل‌توجهی در کیفیت زندگی خود گزارش کرده‌اند.

با این حال، این روش خالی از چالش نیست. یکی از معایب آن، احتمال بازگشت وزن در صورت عدم رعایت رژیم غذایی و سبک زندگی سالم است. همچنین، کاهش وزن در این روش ممکن است به اندازه جراحی‌های سنتی چشمگیر نباشد. بنابراین، داشتن انتظارات واقع‌بینانه و تعهد به تغییرات بلندمدت، کلید موفقیت است.

نتایج مورد انتظار و پایداری کاهش وزن با ESG

نتایج عمل اندوسکوپیک اسلیو معمولاً در ماه‌های اول پس از عمل قابل‌مشاهده است. بیماران اغلب در سال اول بین 15 تا 20 درصد از وزن اضافی خود را از دست می‌دهند. با این حال، پایداری این نتایج به عوامل متعددی از جمله رعایت رژیم غذایی، فعالیت بدنی، و پیگیری‌های منظم بستگی دارد.

مطالعه‌ای از دانشگاه جان هاپکینز نشان می‌دهد:

بیمارانی که پس از ESG به برنامه‌های حمایتی و مشاوره تغذیه‌ای متعهد بودند، تا 5 سال بعد از عمل نیز نتایج رضایت‌بخشی داشتند.

یکی از کیس‌استادی‌های منتشرشده در ژورنال Obesity Surgery در سال 2020، به بررسی یک بیمار 38 ساله با BMI اولیه 37 پرداخت. این بیمار پس از 18 ماه از انجام ESG، حدود 18 کیلوگرم کاهش وزن داشت و شاخص‌های متابولیک مانند قند خون و فشارخونش نیز بهبود چشمگیری نشان داد. این نمونه نشان‌دهنده پتانسیل ESG در ایجاد تغییرات مثبت است، البته به شرط همراهی بیمار.

مراقبت‌های پس از ESG: رژیم غذایی و سبک زندگی

پس از انجام عمل اندوسکوپیک اسلیو، رعایت مراقبت‌های پس از عمل نقش حیاتی در موفقیت دارد. در هفته‌های اول، رژیم غذایی باید محدود به مایعات باشد و به‌تدریج به غذاهای پوره‌شده و سپس جامد تغییر کند. در این مسیر، مشورت با یک متخصص تغذیه برای تنظیم برنامه غذایی شخصی‌سازی‌شده ضروری است. در ادامه، چند نکته کلیدی برای مراقبت پس از عمل آورده شده است:

• مصرف وعده‌های کوچک و مکرر برای جلوگیری از فشار به معده
• اجتناب از نوشیدنی‌های گازدار و غذاهای پرچرب که می‌توانند باعث ناراحتی شوند
• انجام فعالیت بدنی سبک مانند پیاده‌روی از هفته دوم پس از عمل

تجربه نشان داده است که بیمارانی که در ماه‌های اول پس از عمل، با دقت بیشتری به این نکات پایبند هستند، نه‌تنها کاهش وزن بهتری دارند، بلکه از عوارض احتمالی مانند تهوع یا ناراحتی معده نیز در امان می‌مانند. ایجاد عادات سالم، تضمین‌کننده پایداری نتایج است.

وضعیت عمل اندوسکوپیک اسلیو (ESG) در ایران

عمل اندوسکوپیک اسلیو در ایران طی سال‌های اخیر به‌عنوان یک روش نوین کاهش وزن مورد توجه قرار گرفته است. اگرچه این تکنیک نسبت به جراحی‌های سنتی مانند اسلیو معده کمتر شناخته‌شده است، اما در مراکز تخصصی مجهز و توسط پزشکان باتجربه انجام می‌شود. نکته قابل‌توجه این است که هزینه این عمل در ایران نسبت به کشورهای غربی پایین‌تر است، درحالی‌که کیفیت خدمات در برخی مراکز با استانداردهای بین‌المللی همخوانی دارد.

با این حال، دسترسی به این روش در همه شهرها ممکن نیست و بیماران باید به کلان‌شهرها یا مراکز تخصصی مراجعه کنند. همچنین، آگاهی عمومی درباره ESG هنوز به اندازه روش‌های سنتی نیست. طبق برآوردهای اولیه، کمتر از 5 درصد از عمل‌های کاهش وزن در ایران از طریق ESG انجام می‌شود که نشان‌دهنده نیاز به اطلاع‌رسانی بیشتر است.

• تلفن: ۰۲۱۸۸۵۶۲۰۰۰
• اینستاگرام: @drazarpeikan
• آدرس: تهران، سعادت آباد، بلوار دریا، خیابان سردار دریا شمالی (مطهری شمالی)، روبروی کلینیک ماد، پلاک ۱۲، طبقه ۴

در نهایت، اگر به‌دنبال کاهش وزن بدون جراحی باز هستید، عمل اندوسکوپیک اسلیو و همین‌طور عمل ESG می‌توانند گزینه‌ای ایمن و مؤثر باشند. جراحی اندوسکوپیک اسلیو نه‌تنها دوره نقاهت کوتاه‌تری دارد، بلکه طبق مطالعات، نتیجه پایدار و قابل‌قبولی در مدیریت چاقی ارائه می‌دهد.