جراحی چاقی چیست؟ | انواع، مزایا و عوارض عمل‌های لاغری

آشنایی با جراحی چاقی برای درمان

تلاش‌های زیادی در علم پزشکی، برای ابداع روش‌های مختلف جهت کمک به درمان این افراد صورت گرفته است. جراحی چاقی، نه ‌تنها یک روش لاغری است، بلکه ابزاری برای بهبود سلامت و افزایش طول عمر افراد چاق به حساب می‌آید. با این حال، این روش برای همه افراد مناسب نیست و شرایط خاصی برای انجام آن وجود دارد.

افرادی که واجد شرایط این عمل هستند، ویژگی‌های زیر را دارند:

• شاخص توده بدنی (BMI) آنها بین 35 تا 40 است یا به بیماری‌های مرتبط با چاقی مثل دیابت نوع 2 یا فشار خون بالا مبتلا هستند که با کاهش وزن قابل درمان می‌باشد.
• همهٔ روش‌های دیگر، مانند رژیم غذایی و ورزش را امتحان کرده‌اند؛ اما در کم کردن وزن خود یا حفظ آن موفق نشده‌اند.
• پیگیری‌های طولانی‌مدت پس از جراحی که شامل ایجاد تغییرات در سبک زندگی و شرکت در معاینات منظم است، موافقت می‌کنند.

اگر فکر می‌کنید جراحی چاقی می‌تواند راه حل مناسبی برای شما باشد، در اولین قدم با پزشک خود مشورت کنید. اگر شرایط لازم برای عمل را داشته باشید، دکتر متخصص می‌تواند شما را برای ارزیابی دقیق‌تر آماده کند.

انواع روش های عمل جراحی چاقی

انتخاب روش مناسب تنها با مشورت یک پزشک با تجربه امکان‌پذیر است، چرا که مهارت و تجربه بهترین جراح چاقی می‌تواند در کاهش خطرات و بهبود نتایج جراحی نقش حیاتی داشته باشد. انواع متعددی از جراحی چاقی وجود دارد که هر یک می‌توانند در طی چند سال به کاهش وزن قابل‌توجهی منجر شوند. این جراحی‌ها هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. اگر قصد انجام این عمل را دارید، حتماً با یک جراح متخصص مشورت کنید تا بتوانید بهترین گزینه را برای شرایط خود انتخاب کنید. رایج‌ترین انواع جراحی چاقی عبارت‌اند از:

عمل باندینگ معده

جراحی باندینگ معده، با ایجاد کمربندی تنگ معده، آن را به دو بخش کوچک‌تر تقسیم می‌کند. این امر، حجم غذای دریافتی را به مقدار زیادی، محدود کرده و منجر به احساس سیری زودهنگام و در نتیجه، لاغری فرد می‌شود. این عمل معایبی هم دارد؛ از جمله:

• کاهش وزن آهسته‌تر
• احتمال بروز عوارض مانند حالت تهوع، درد، عفونت و جابه‌جایی یا شل شدن حلقه
• نیاز به تعهد بلند مدت به پیروی از رژیم غذایی و ورزشی متناسب

برخلاف برخی روش‌های جراحی چاقی که کاهش وزن ناگهانی ایجاد می‌کنند، حلقه معده به لاغری تدریجی و پایدار در طول زمان کمک می‌کند. این روش با استفاده از لاپاراسکوپی انجام می‌گیرد که به معنای ایجاد برش‌های کوچک و دوره نقاهت کوتاه‌تر است.

عمل بای پس معده

عمل بای‌پس معده با دور زدن بخش بزرگی از آن، منجر به کاهش حجم و دریافت کمتر مواد غذایی می‌شود. همچنین این جراحی باعث کاهش تولید هورمون گرلین که اشتها و گرسنگی را تحریک می‌کند، می‌گردد. در این عمل، قسمت بالای معده به روده کوچک، متصل می‌شود؛ بنابراین فرد زودتر احساس سیری می‌کند و کالری کمتری از غذا را جذب می‌کند. در صورت رعایت رژیم غذایی و ورزش منظم، افراد می‌توانند در عرض 1 الی 3 سال، شاهد کاهش وزن قابل‌ملاحظه‌ای (معمولاً 50 تا 70 درصد اضافه وزن) باشند.

عمل اسلیو معده

در عمل اسلیو، حدود ۸۰ درصد از حجم معده شما برداشته می‌شود و بخش باقی‌مانده که قسمتی کوچک است به روده وصل می‌شود. این امر باعث می‌شود نتوانید به همان میزان قبل غذا بخورید و زودتر احساس سیری کنید. با کاهش قابل توجه حجم معده، مقدار غذایی که می‌توانید مصرف کنید محدود می‌شود. در این عمل هم مانند روش قبلی که بیان کردیم، ترشح هورمون گرلین که نقش کلیدی در تحریک اشتها دارد، کاهش می‌یابد. همچنین اسلیو معده می‌تواند به کنترل و بهبود بیماری‌هایی مانند دیابت نوع 2، فشار خون بالا، آپنه خواب و کلسترول بالا کمک کند.

عمل بیلیو پانکراس

در عمل بیلیو پانکراس یا BPD ۷۰ درصد از حجم معده و ۷۵ درصد از حجم روده کاهش می‌یابد. به دلیل محدود شدن شدید حجم معده و کوتاه شدن مسیر عبور غذا، فرد به سرعت احساس سیری می‌کند و کالری کمتری جذب بدن می‌شود. این امر منجر به کاهش وزن با سرعت بالا (معمولاً 70 تا 80 درصد اضافه وزن در عرض 2 تا 3 سال) می‌شود.

به دلیل تغییرات گسترده در مسیر گوارش، احتمال بروز فتق در محل بخیه‌ها وجود دارد و همچنین ممکن است، بدن در جذب برخی مواد مغذی مانند ویتامین‌ها و مواد معدنی دچار مشکل شود. از عوارض جانبی شایع می‌توان به اسهال، یبوست، نفخ و درد شکم اشاره کرد. فرد برای جبران کمبود مواد مغذی، باید به طور مرتب از مکمل‌های غذایی استفاده کند. به دلیل عوارض جانبی متعدد و خطرات ناشی از آن، BPD روشی کم‌کاربرد در جراحی چاقی محسوب می‌شود.

قرار دادن بالن در معده

در این روش، یک بالون کوچک و نرم از طریق آندوسکوپی وارد معده شده و با هوا یا مایع استریل پر می‌شود. حضور این بالون در معده، فضای قابل توجهی را اشغال می‌کند که منجر به افزایش حس سیری و کاهش وزن می‌گردد. از عوارض این عمل می‌توان به درد معده، تهوع و استفراغ، نشت مایع از بالن و پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) اشاره کرد. این جراحی یک روش موقت برای کاهش وزن است و پس از 6 ماه باید از معده خارج شود.

انسداد عصب واگ

این عمل جراحی با استفاده از تحریک یک دستگاه ضربان‌ساز و ارسال سیگنال به عصب واگ انجام می‌شود. این اقدام باعث ایجاد حس سیری و احساس پر بودن معده در مغز می‌شود. از مزایای این عمل چاقی، غیرتهاجمی بودن و سرپایی بودن آن اشاره می‌شود. مدت زمان مورد نیاز برای این عمل حدود یک ساعت و نیم است. و معایب

چرا جراحی چاقی نوعی درمان قطعی محسوب می شود؟

جراحی چاقی، زمانی که همراه با رژیم غذایی سالم و ورزش منظم انجام شود، می‌تواند به عنوان یک درمان قطعی برای چاقی محسوب شود به دو دلیل اصلی:

• در این عمل، ساختار بدن فرد تغییر می‌کند. این تغییرات معمولاً به صورت دائمی است و باعث کاهش حجم معده یا کاهش جذب غذا در روده‌ها می‌شود که منجر به کاهش وزن می‌شود.
• جراحی چاقی تغییراتی در سطح هورمون‌های بدن ایجاد می‌کند که باعث کاهش اشتها و افزایش احساس سیری می‌شود و همچنین به مدت طولانی باقی می‌مانند.

از آنجا که کاهش وزن در هر فرد متفاوت است، بعضی روش‌ها به عنوان راهکاری موثر برای درمان چاقی سریع کل بدن معرفی می‌شوند که نیازمند بررسی دقیق توسط پزشک هستند.

مزایای جراحی چاقی چیست؟

این عمل مزایای متعددی دارد که در زمینه‌های متفاوت به بسیاری از افراد کمک می‌کند. بعضی از این مزایا عبارت‌اند از:

• کاهش وزن قابل ملاحظه؛ جراحی چاقی می‌تواند وزن شخص را تا مقدار زیادی کم کند، که در اکثر عمل‌های لاغری، از ۶۰ تا ۸۰ درصد مؤثر واقع می‌شود. این کاهش وزن، طولانی‌مدت و پایدار است.
• بهبود بیماری‌ها؛ چاقی، عامل خطری برای بیماری‌های جدی مانند دیابت نوع 2، فشار خون بالا، آپنه خواب و کلسترول بالا است. جراحی لاغری با کاهش وزن، به کنترل، بهبود یا حتی رفع این بیماری‌ها کمک می‌کند و نیاز به مصرف دارو را کم می‌کند.
• افزایش کیفیت روحی و روانی؛ این بیماری می‌تواند باعث کاهش اعتماد به نفس و عزت نفس، افزایش افسردگی، استرس و اضطراب شود و تأثیرات زیادی بر سلامت روان دارد. این عمل تصویر شخص از خود را بهبود می‌بخشد و حس بهتری را در به وجود می‌آورد.
• افزایش طول عمر؛ چاقی، عامل خطر مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلبی و برخی سرطان‌ها است. این روش، خطر این عوارض را به مقدار شایانی کم می‌کند.
• افزایش شانس باروری؛ جراحی چاقی، شانس باروری را به میزان چشمگیری افزایش می‌دهد.

این موارد، فقط بخشی از مزیت‌های عمده این عمل هستند و تأثیرات آن بر روی افراد، بسته به شرایط خاص آنها متفاوت است.

معایب جراحی چاقی و خطرات آن

جراحی چاقی، در کنار مزایای متعدد خود، با عوارض و خطراتی نیز همراه است؛ که باید قبل از تصمیم‌گیری، به طور کامل آنها را نیز در نظر بگیرید. برخی از این موارد در ادامه بررسی می‌شوند.

• پوست‌های اضافی؛ پس از جراحی، ممکن است پوست‌های اضافی به دلیل انجام عمل یا افتادگی و شل‌شدگی، شکل گرفته باشد که برای برداشتن و حذف آن‌ها نیاز به جراحی‌های دیگری دارید.
• کمبود مواد مغذی؛ جذب برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی از رژیم غذایی به طور کامل انجام نمی‌شود. برای جبران این کمبود، مصرف مکمل‌های تغذیه‌ای، تا پایان عمر ضروری خواهد بود.
• تشکیل سنگ‌های صفراوی؛ احتمال تشکیل سنگ کیسه صفرا بعد از جراحی چاقی افزایش می‌یابد.
• عفونت؛ ممکن است محل جراحی عفونت کند.
• تشکیل لخته خون؛ تشکیل لخته خون در پاها یا ریه‌ها، پس از عمل که خطرات زیادی را به همراه دارد.
• مشکلات مرتبط با باند معده؛ امکان دارد باند معده از جای خود لغزش کند، نشت غذا از محل اتصال بین معده و روده کوچک رخ دهد یا روده مسدود و باریک شود.

انتخاب روش مناسب عمل متناسب با شرایط شما و جراح باتجربه، نقش مهمی در کاهش خطر و عوارض دارد.

هزینه انواع عمل جراحی چاقی

هزینه عمل جراحی چاقی در ایران به عوامل متفاوتی بستگی دارد، از جمله: نوع عمل، محل زندگی، جراح، نوع بیمارستان و بیمه. در ادامه به بررسی مبلغ پرداختی برای انواع عمل‌ها می‌پردازیم:

• باندینگ معده: 50 تا 70 میلیون تومان
• بای پس معده: 60 تا 80 میلیون تومان
• اسلیو معده: 40 تا 60 میلیون تومان
• بیلیو پانکراس: 80 تا 120 میلیون تومان
• بالون معده: 20 تا 30 میلیون تومان
• انسداد عصب واگ: 70 تا 100 میلیون

هزینه‌های ذکر شده حدودی هستند و ممکن است در مراکز مختلف، با توجه به شرایط ذکر شده، بیشتر یا کمتر باشد.

مروری بر انواع جراحی چاقی از نگاه متخصصین دکتر آذرپیکان

جراحی چاقی، روشی مطمئن برای دستیابی به تناسب اندام و سلامتی است. این مسیر، با وجود مزایای قابل توجه، مانند کاهش وزن چشمگیر، بهبود بیماری‌های مرتبط با چاقی و افزایش کیفیت زندگی، معایب و خطراتی نیز به همراه دارد. بنابر توصیه برترین جراحان، قبل از تصمیم‌گیری، با یک پزشک متخصص مشورت کنید و همه جوانب را در نظر بگیرید.

• آیا بیمه هزینه جراحی لاغری را پرداخت می‌کند؟

برای اطلاع از جزئیات پوشش بیمه هزینه‌های جراحی چاقی، لازم است با توجه به نوع بیمه پایه و تکمیلی خود و همچنین شدت چاقی و عوارض ناشی از آن، با شرکت بیمه یا کارشناسان مربوطه مشورت نمایید.

• مصرف غذا بعد از جراحی چاقی باید چگونه باشد؟

در دوره اولیه پس از جراحی، مصرف غذا به صورت مایعات خواهد بود. به تدریج و با صلاحدید پزشک، مصرف غذاهای جامد نیز مجاز می‌شود. پس از عمل، تغییرات محدودی در عادات غذایی فرد ایجاد می‌شود و با گذشت زمان برای او عادی و آسان خواهد شد.

• بعد از جراحی چه داروها و مکمل‌های را باید مصرف کرد؟

به منظور پیشگیری از عوارض گوارشی، مصرف داروهای کنترل کننده اسید معده، مانند امپرازول یا پنتوپرازول برای مدت زمان محدودی ضروری است. همچنین، جهت جبران کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی ناشی از تغییرات رژیم غذایی، مصرف مکمل‌های کلسیم و مولتی ویتامین به طور مرتب توصیه می‌شود.

• آیا جای زخم بخیه بعد از عمل جراحی چاقی باقی می‌ماند؟

امروزه با استفاده از ابزارهای پیشرفته، تنها 3 تا 5 سوراخ بسیار کوچک ایجاد می‌کنند که به مرور زمان محو شده و تقریباً غیرقابل مشاهده می‌شوند.

• آیا بعد از عمل نیاز به استراحت مطلق است؟

با استفاده از روش‌های نوین، دوره نقاهت به طور قابل توجهی کوتاه‌تر شده و بیماران می‌توانند پس از 2 هفته فعالیت‌های سبک را از سر بگیرند و به تدریج به روال عادی زندگی خود بازگردند.