سرطان تیروئید

سرطان تیروئید

سرطان، یکی ازبیماری های شایع ایران و تمام دنیا است. این بیماری ابتدا در یک نقطه از بدن آغاز شده اما تشخیص دیر هنگام آن باعث می شود تا تمام بدن بیمار درگیر شود. اگرچه، هر فردی با شنیدن نام این بیماری ترس به جانش می افتد اما در سالهای اخیر پیشرفت های خوبی در زمینه درمان سرطان اتفاق افتاده است. اما شاید برای شما هم سوال پیش آمده باشد که سرطان چیست؟ در جواب این سوال باید بگوییم که به تکثیر فزاینده سلول های بدن، سرطان گفته می گوییم.

بدن هر انسان از میلیون ها سلول تشکیل شده که اختلال در تکثیر این سلول ها و تکثیر غیرطبیعی آنها باعث ابتلا به سرطان می شود. سرطانِ تیروئید، یکی از بیماری هایی است که در چند سال اخیر میزان بروز آن در ایران افزایش یافته و بیشتر در زنان شایع است اما سرطان تیروئید چیست؟ روش های تشخیص سرطان تیروئید چیست و از چه علائمی بفهمیم این سرطان را داریم و این سرطان چگونه درمان می شود؟ همه و همه این ها، سوالات رایج بیمارانی مبتلا در معرض ابتلا به سرطان تیروئید است که در این مقاله تلاش می کنیم به آن پاسخ دهیم.

سرطان تیروئید چیست؟

غده تیروئید در ناحیه تحتانی گردن واقع شده که وظیفه آن کنترل سوخت و ساز و متابولیسم بدن است. این غده پروانه ای شکل، با تولید هورمون، میزان سوخت و ساز و مصرف اکسیژن و دمای بدن را تنظیم می کند. در زمان ابتلا به سرطان تیروئید، سلول های غده تیروئید دچار تغییر (تکثیر بیش از حد) یا موتاسیون می شوند.

وقتی سلول های نابهنجار  با سرعت زیاد در غده تیروئید تکثیر می شوند منجر به تشکیل تومور در بدن بیمار خواهند شد. جالب است بدانید که سرطان تیروئید در صورتی که زودهنگام تشخیص داده شود یکی از درمان پذیرترین سرطان ها است. ما در یک مقاله جداگانه درمورد سرطان پاراتیروئید بطور مفصل توضیح داده ایم اگر تمایل دارید درمورد آن بیشتر بدانید بر روی متن لینک داده شده کلیک کنید.

سرطان تیروئید چگونه بوجود می آید؟

یکی از غده هایی که سیستم غدد درون ریز بدن هر فردی را تشکیل می دهد، غده تیروئید است. این غدد درون ریز با آزاد کردن هورمون هایی مختلف تمام عملکردهای بدن را کنترل می کند.

سرطان تیروئید (Thyroid cancer)، بیماری ای است که در سلولهای تیروئید ایحاد می شود. تنظیم، فشار خون، ضربان قلب،  دمای بدن و وزن فرد از جمله کارکردهای تیروئید در بدن است. این سرطان می تواند در مراحل اولیه هیچ علائمی نداشته باشد اما پس از گسترش و پیشرفت  باعث تورم در گردن به علاوه درد می شود.

سرطان تیروئید چگونه بوجود می آید؟

علت اصلی ابتلا به این بیماری مانند خیلی دیگر از بیماری ها هرچند ناشناخته است اما ریسک فاکتورهایی وجود دارند که شانس ابتلا به سرطان تیروئید را افزایش می دهند.

جهش و رشد بی رویه در سلول های تیروئید باعث سرطان تیروئید می شود. به صورت طبیعی، سلول های بدن یک فرد سالم باید تقسیم شده، گاهی از بین برود و بعد دوباره تولید شود.

اختلال در این روند به معنی مبتلا شدن به سرطان است. در اینجا، سلول های آسیب دیده نمی میرند و به صورت فزاینده تکثیر شده و در نهایت منجر به بروز تومور خواهد شد.

عواملی که سبب افزایش سرطان تیروئید می شوند به شرح زیر است:

  • کمبود ید در بدن
  • سن و جنسیت
  • ایجاد تغییرات کروموزونی و بدنی
  • سابقه وجود سایر سرطان‌ها در بدن بیمار
  • در معرض پرتوهای خطرناک بودن مانند اشعه ایکس که در دندان‌پزشکی و غیره کاربرد دارد.
  • سندرم های ژنتیکی ارثی
  • زنان بین 25 تا 65 سال
  • آسیایی بودن
  • سابقه گواتر

سرطان تیروئید چگونه تشخیص داده می شود؟

سرطان تیروئید چه علائمی از خود نشان می دهد و چطور باید آن را زودهنگام تشخیص داد؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که  همانطور که در بالا هم عنوان شد این سرطان می تواند هیچ علامتی از خود بروز ندهد و فقط با آزمایش یا معاینه آن را تشخیص داد اما ایجاد یک توده یا تورم (ندول) در ناحیه گردن را می توان شایع ترین علامت آن دانست.

به طور کلی، احساس برآمدگی در گلو  می تواند نشانه ای برای به وجود امدن مشکل در ناحیه تیروئید باشد. البته صرفاً فقط برآمدگی گلو نشان دهنده بیماری ای مانند سرطان نمی تواند باشد و دلایلی مانند تیروئیدیت، کم‌کاری تیروئید گریوز، هاشیموتو و وجود ندول نیزمی توانند عامل این برآمدگی باشند. البته، سرطانی بودن سلول های تیروئید نیز می توانند یکی دیگر از دلایل مطرح باشند.

تشخیص سرطان تیروئید

علائم هشدار دهنده سرطان تیروئید به شرح زیر است:

  • غدد متورم در گردن
  • سرفه‌های ادامه‌دار
  • مشکل بلع کردن
  • تغییر صدا
  • خستگی
  • گرفتگی صدا
  • غده تیروئید
  • مشکلات تنفسی
  • درد گردن
  • برجستگی در گردن

سرطان تیروئید را می توان از طریق آزمایشات مختلف تشخیص داد که عبارت اند از:

  • سی تی اسکن
  • مواد شیمیای خون و بررسی هورمون ها
  • سونوگرافی
  • لارنگوسکوپی
  • معاینه فیزیکی و سابقه پزشکی

سرطان تیروئید چگونه درمان می شود؟

از روش های مختلفی برای درمان سرطان تیروئید استفاده می شود. انتخاب روش درمانی بیمار مبتلا به تیروئید بستگی به پزشک، سن، شرایط عمومی بیمار و استیج بیماری دارد. ازعمل برداشتن تیروئید، زمانی که غده تیروئید بدخیم شده استفاده می کنند. البته، این عمل هم روش های گوناگونی دارد که بستگی به اندازه سرطان نوع سرطان تیروئید، نتایج آزمایش سونوگرافی میزان گسترش سرطان دارد.

روش های درمان سرطان تیروئید

عمل جراحی یا تیروئیدکتومی، معمول‌ترین روش درمان در سرطان تیروئید محسوب می شود که در این جراحی، تمام یا بخش قابل‌توجهی از کل تیروئید برداشته می شود.

روش های درمان سرطان تیروئید:

  • جراحی
  • ید رادیاکتور(ابلاسیون)
  • درمانی هورمونی تیروئید
  • پرتودرمانی
  • شیمی درمانی
  • داروهای هدفمند
  • برخی عوامل در شانس بهبودی و روند درمان پذیری موثرند که شامل موارد زیر می شوند:
  • نوع سرطان تیروئید
  • سن بیمار
  • مرحله پیشرفت سرطان
  • جراحی کامل شدن یا نشدن سرطان تیروئید
  • وضعیت سلامتی جسمی بیمار
  • آیا بیمار دارای نئوپلازی غدد درون ریز چند گانه نوع 2B است یا خیر؟
  • تشخیص زودهنگام یا دیرهنگام سرطان

 آیا سرطان تیروئید درمان قطعی دارد؟

بر خلاف تصور دیگران اغلب ندول های خوش خیم هیچ خطری برای انسان ندارند و حتی خودشان گاهی بدون هیچ اقدام خاصی از بین می روند. سلول های سرطانی بدخیم اما اینطور نیستند و باید حتما تحت نظر پزشک باشند و در اسرع وقت درمان شوند. در غیر این صورت، به سرعت تمام بدن را فرا می گیرند.

همانطور که گفته شد تفاوت سرطان تیروئید با سایر سرطان ها درمان پذیر بودن آن است. بنابراین، اگر این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود می توان آن را به طور کامل درمان کرد اما در صورت تشخیص دیرهنگام به بافت های ریه، مغز و استخوان ها می رسد که در این صورت روند درمان مشکل و پیچیده خواهد شد.

آیا سرطان تیروئید شیمی درمانی دارد؟

بندرت در موارد پیشرفته سرطان تیروئید، یکی از راه های درمان سرطان شیمی درمانی می باشد.

اما شیمی درمانی چیست؟ شیمی درمانی به داروهایی می گویند که باعث جلوگیری از رشد و تقسیم سلول های سرطانی می شود. در شیمی درمانی با استفاده از دارو سلول های سرطانی نابود می شوند. این روش به تجویز پزشک بر اساس شرایط بیمار و استیج بیماری تجویز می شود. پیش از استفاده از این روش درمانی، بهتر است پزشک درباره چرایی استفاده و عوارض آن بیمار را آگاه کند تا بعد از مدتی روحیه خود را نبازد یا مشکلی برایش ایجاد نشود.

سرطان تیروئید چه عوارضی دارد؟

زنان بیشتر از مردان در معرض ابتلا به سرطان تیروئید هستند. همچنین، این بیماری در زنان 40 تا 50 سال و مردان 60 تا 70 سال شایع تر است. البته، باید بدانید که کودکان هم ممکن است به سرطان تیروئید مبتلا شوند.

عوارض سرطان تیروئید

همانطور که گفته شد، برخی عوامل و ریسک فاکتورها می توانند ابتلا به سرطان تیروئید را در افراد تشدید کنند که عبارت اند از:

  • سابقه خانوادگی بیماری تیروئید یا سرطان تیروئید
  • التهاب غده تیروئید(تیروئیدیت)
  • تیروئید بزرگ شده (گواتر)
  • چاقی
  • پرتودرمانی
  • حادثه نیروگاه یا رادیواکتیو حاصل از سلاح های هسته ای
  • افرادی که در کودکی در معرض رادیاسیون قرار گرفته‌اند.

 اغلب سرطان های تیروئید خطرناک نیستند و زندگی بیمار را تهدید نمی کنند. زمانی که بیمار جراحی می کند یا از درمان های تیروئید استفاده می کند باز هم مانند یک فرد سالم برای داشتن عملکرد طبیعی بدن نیاز به هورمون های تیروئید دارد. هورمون های مصنوعی تیروئید، مانند لووتیروکسین (Synthroid) می تواند جایگزین این هورمون ها باشد.

سرطان تیروئید چند نوع است؟

طبقه بندی این سرطان براساس سلول های سرطانی و پیشرفت آن ها است که عبارت اند از:

  • پاپیلاری: اغلب سرطان های تیروئید از نوع پاپیلاری هستند. به طوریکه 80 درصد از این سرطان ها را پاپیلاری تشکیل می دهند. این نوع سرطان، درمان پذیر است و به راحتی به روش های درمانی جواب می دهد. همچنین، کم پیش می آید که کشنده باشد.
  • فولیکولار: 15 درصد از موارد ابتلا به تیروئید از نوع فولیکولار هستند. این نوع سرطان سرایت پذیری بالایی دارد و به سایر اندام ها مانند استخوان ها و ریه نیز آسیب وارد می کند. این سرطان اغلب متاستاتیک است یعنی گسترش می یابد، بنابراین، مشکلات بیشتری برای بیمار ایجاد می کند.
  • مدولاری: تحقیقات نشان می دهد یک چهارم افرادی که به این نوع سرطان مبتلا می شوند سابقه خانوادگی دارند و حدود 2 درصد از سرطان های تیروئید این نوع را شامل می شوند. همچنین، ژن معیوب یا به عبارتی جهش ژنتیکی در ابتلا به این نوع سرطان نقش بسازیی دارد.
  • آناپلاستیک: سخت ترین و دشوارترین نوع سرطان تیروئید، آناپلاستیک محسوب می شود. چراکه سرایت پذیری بسیار بالایی دارد و مانند نوع فولیکولار به بافت های اطراف تیروئید و سایر نقاط بدن نیز می تواند سرایت کند. حدود 2 درصد از سرطان های تیروئید از این نوع هستند.

 آیا سرطان تیروئید خطرناک است؟

آیا سرطان تیروئید کشنده است؟ این سرطان اغلب کشنده نیست و جزو سرطان های درمان پذیر محسوب می شود. پس پاسخ این سوال خیر است اما باید توجه داشته باشید که این پاسخ بستگی به موارد بسیاری دارد. مثلا اینکه زودهنگام متوجه بیماری شده باشید و به پزشک حاذق و توانمندی مراجعه کنید تا سریع روند درمان تان را آغاز کند و همچنین، اینکه مبتلا به کدام نوع از این سرطان شده باشید و سن و وضعیت جسمانی تان در چه مرحله ای قرار گرفته باشد.

خطرات سرطان تیروئید

سرطان تیروئید و بارداری

بعد از سرطان پستان، دومین بیماری شایع در زنان باردار سرطان تیروئید محسوب می شود. پزشکان اعتقاد دارند که نوسان ها و تغییرات هورمونی در دوران بارداری باعث ایجاد سرطان می شود. حدود 10 درصد از سرطان های تیروئید اغلب در زنان باردار یا 1 سال پس از بارداری ایجاد می شود. تشخیص این بیماری در دوران بارداری، باعث می شود تا هم تحت نظر پزشک باشید. البته پزشک می تواند توصیه کند که درمان را به تاخیر بیاندازید و به پس از زایمان روند درمان را شروع کنید. توجه داشته باشید که در دوران بارداری یا شیردهی، از آزمایش های تشخیص رادیواکتیو یا روش های درمانی نباید استفاده کنید.

جمع بندی

تیروئید غده ای است در انتهای گلو و به شکل پروانه. وظیفه هورمون های تروئید، تنظیم دمای بدن، ضربان قلب و سرعت تبدیل غذا به انرژی و کنترل کلسیم در خون است.

سرطان تیروئید در این ناحیه زمانی اتفاق می افتد که سلول های این ناحیه دچار تکثیر غیرعادی می شود. این سرطان دارای انواع مختلفی است  که نوع آن پس از معاینه و آزمایشات تشخیصی توسط پزشک تعیین می شود. این آزمایشات همچنین مشخص می کند که که سلول های سرطانی هنوز در غذه تیروئید هستند یا به سایر بافت ها هم رسیدند. شنیدن نام سرطان برای هر کسی ناراحت کننده است اما بدانید سرطان های تیروئید اغلب درمان پذیر هستند که تشخیص به موقع و زودهنگام بیماری، ارائه درمان خوب و موثر توسط پزشک حاذق می تواند بیمار را به سمت روند بهبودی سوق دهد.

اگرچه تشکیل ندول یا گره های تیروئیدی در بین انسان ها شایع است اما معمولاً این ندول ها سرطانی نیست. سرطان تیروئید دارای انواع مختلفی است که بر اساس آن شانس بهبودی و انتخاب روش درمان متفاوت می شود.

تغییرات ژنتیکی، کمبود ید در بدن، سابقه خانوادگی بیماری تیروئید یا سرطان تیروئید، جنسیت، سن، در معرض پرتوهای خطرناک بودن مانند اشعه ایکس که در دندان‌پزشکی و غیره کاربرد دارد از مواردی است که باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان تیروئید می شود.

با توجه به همه این موارد، پزشک برای درمان و بهبود بیمار برنامه ریزی می کند و بر اساس برنامه درمانی منظمی را برای درمان بیمار آغاز می کند بنابراین، در اینجا نباید انتخاب پزشک حاذق و با تجربه را فراموش کنید. دکتر علیرضا آذر پیکان فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سرطان معده و سرطان مری از دانشگاه تهران می باشد.

فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سرطان از دانشگاه تهران

دکتر سید علیرضا آذرپیکان فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سرطان و لاپاراسکوپی پیشرفته_جراحی چاقی از دانشگاه تهران،رتبه برتر بورد تخصصی و نفر اول آزمون فلوشیپ جراحی سرطان

لیست مقالات مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.