عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری از موارد است که باید بیماران مبتلا به سرطان مری به آن توجه کنند. سرطان معده از بیماریهای خطرناک میباشد که سالانه افراد زیادی را در سرتاسر جهان گرفتار میکند. یکی از روشهای مقابله با سرطان مری اعمال جراحی میباشد. اعمال جراحی سرطان معده به روشهای مختلفی انجام میشود. یکی از موارد طبیعی بعد از عمل مخاطرات و عوارض بعد از جراحی سرطان مری میباشد. با شناخت و تحلیل این عوارض میتوان آنها را کنترل کرد. با این رویه میتوان شانس بهبودی فرد بعد از سرطان مری را به مقدار قابل توجهی بالا برد.
به نقل از ژورنال بینالمللی جراحی سرطان (International Journal of Cancer Surgery) درباره عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری:
جراحی مری یکی از روشهای اصلی درمان سرطان مری است و با مراقبتهای مناسب میتواند بقا و کیفیت زندگی بیماران را افزایش دهد.
عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری
طبیعتاً پس از هر عملی احتمال بروز مشکلات یا عوارضی در فرد جراحیشده وجود دارد. برای سرطان مری، این عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری و مخاطرات طیف گوناگونی را در بر میگیرد. مشکلات احتمالی پس از جراحی سرطان مری مواردی مانند بروز مشکل در بلع غذا یا نشت در محل اتصال مری به معده یا روده توسط جراح میباشد.
سایر مخاطرات بعد از عمل شامل عفونت، لخته شدن خون و خونریزی است. بسیاری از مشکلات جزئی هستند اما بعضی از آنها میتوانند زندگی فرد را تهدید کنند. درمان این مخاطرات در اولین وقت ممکن، موردی مهم است. در ادامه تک به تک به معرفی آنها و راه کنترل این عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری میپردازیم.
| عارضه | توضیح کوتاه | شدت | نکات مهم |
|---|---|---|---|
| ضعف و کمبود انرژی | احساس خستگی و کاهش توان بدنی پس از جراحی | متوسط | در صورت طولانی شدن، با پزشک یا فیزیوتراپیست مشورت کنید |
| مشکلات تغذیهای | کاهش اشتها، اسهال، سندرم دامپینگ | متوسط | وعدههای کوچک و متعدد، مشاوره با متخصص تغذیه |
| نشت آناستوموز | نشت محل اتصال مری به معده/روده | شدید | نیاز فوری به درمان و احتمال بستری طولانی |
| مشکلات قلبی-عروقی | اختلال در عملکرد قلب و کلیه | متوسط تا شدید | آزمایشهای خون منظم برای پایش |
| تغییرات صدا | گرفتگی یا آسیب موقت تارهای صوتی | خفیف تا متوسط | در صورت دائمی بودن، نیاز به جراحی ترمیمی |
| رفلاکس و تخلیه کند معده | بازگشت محتویات معده به مری | متوسط | مصرف داروهای آنتیاسید و محرک حرکت معده |
| عفونت | عفونت زخم، سینه یا ادراری | متوسط تا شدید | مصرف آنتیبیوتیک و پایش علائم |
| لخته خون | DVT و احتمال آمبولی ریوی | شدید | تمرینات پا، جوراب فشاری، تزریق زیرپوست |
| خونریزی | از دست دادن خون بعد از جراحی | شدید | پایش و دریافت خون در صورت نیاز |
| مشکلات تنفسی | عفونت ریه یا ذاتالریه | شدید | ترک سیگار، تمرین تنفسی، تحرک سریع بعد از عمل |
ضعف و کمبود انرژی
از نظر پزشکی، جراحی سرطان مری یک جراحی بزرگ است. در اکثر افراد جراحی شده پس از مدتی احساس ضعف و کمبود انرژی بروز پیدا میکند. مدت زمانی که این علائم طول میکشد بین افراد متفاوت است. اگر ضعف بدنی بیش از چند هفته ادامه داشت، فرد جراحی شده باید به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد. آنها میتوانند مواردی مانند فیزیوتراپی را برای کمک به فرد جراحی پیشنهاد دهند.
مشکلات مربوط به تغذیه
اکثر افراد جراحی شده بعد از جراحی با بروز مشکلاتی در تغذیه روزانه خود روبرو میشوند. این امر میتواند پیامدی مانند کاهش وزن را به دنبال داشته باشد. معمولاً فرد جراحی شده بعد از چند ماه میتواند دوباره به شکل معمولی و همیشگی تغذیه کند. برای برخی افراد این زمان حتی تا 2 سال طول میکشد. ممکن است غذاهایی وجود داشته باشند که همیشه باید از فرد جراحی شده از مصرف آنها خودداری کند.
همچنین ممکن است فرد جراحی شده بعد از خوردن غذاهای خاصی دچار ناراحتی در دستگاه گوارش (درد شکمی) و اسهال شود. این علائم ابتلای فرد به سندرم دامپینگ را نشان میدهند. خوردن وعدههای غذایی با حجم کم و در دفعات زیاد و به طور منظم این مشکل را حل میکند. در نهایت فرد جراحی شده در مورد بروز مشکلات در حین تغذیه با یک متخصص تغذیه مشورت نماید.
نشت
نشت میتواند در جایی رخ دهد که جراح مری را به معده یا روده پیوند میدهد. این نشت آناستوموز نام دارد. این عارضه یک مشکل جدی است و در صورت بروز، فرد نیاز فوری به گرفتن درمان دارد.
درمان این عارضه شامل موارد زیر میباشد:
- خودداری از خوردن و آشامیدن
- دریافت آنتی بیوتیک (احتمال از طریق تزریق ماهیچه یا وریدی)
- تخلیه مایعات نشتی
- تغذیه از طریق لوله
برای بررسی بهبودی این مشکل، احتمالاً فرد باید آزمایشهایی آندوسکوپی و اسکن های لازم انجام دهد. اگر درمانهای دیگر فایدهای نداشت، ممکن است برای ترمیم نشت به جراحی نیاز باشد. اگر فرد جراحی شده دچار نشتی شد، باید مدت بیشتری در بیمارستان بماند.
معمولاً حدود 6 نفر از 100 نفر (6 درصد) بعد از این جراحی با مشکل نشت روبرو میشوند. این مشکل به احتمال زیاد در هفته اول بعد از جراحی رخ میدهد. معمولاً به ندرت افراد جراحی شده بعد از بازگشت به خانه دچار مشکل نشت میشوند. اگر فرد دچار علائمی مانند تنگی نفس یا درد شدید قفسه سینه شد، باید به پزشک خود مراجعه نماید یا این مشکل را به او اطلاع دهد.
به نقل از مرکز ملی اطلاعات بیوتکنولوژی آمریکا (NCBI) درباره عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری:
نشت آناستوموز یکی از خطرناکترین عوارض بعد از جراحی سرطان مری است که نیاز به تشخیص سریع و درمان فوری دارد.
| عارضه | روشهای کنترل | نکات مهم |
|---|---|---|
| نشت آناستوموز | عدم خوردن و آشامیدن، آنتیبیوتیک، تخلیه مایعات، تغذیه از لوله | نیاز به آزمایش آندوسکوپی و اسکن؛ ممکن است جراحی ثانویه لازم باشد |
| ضعف و کمبود انرژی | استراحت کافی، فیزیوتراپی | پیگیری طولانیمدت در صورت ادامه علائم |
| مشکلات تغذیهای | وعدههای کوچک و متعدد، مشاوره تغذیه | ممکن است تا ۲ سال طول بکشد تا تغذیه به حالت عادی بازگردد |
| رفلاکس و تخلیه کند معده | آنتیاسیدها، داروهای کمککننده به حرکت معده | تغییر در رژیم غذایی و حجم وعدهها مفید است |
| عفونت | مصرف آنتیبیوتیک، پایش علائم تب، تورم، ترشح | مراجعه فوری در صورت علائم شدید |
| لخته خون | تمرینات پا، تزریق زیرپوست، جوراب فشاری | ادامه مراقبتها حتی بعد از ترخیص از بیمارستان |
| مشکلات تنفسی | تمرینات تنفسی، ترک سیگار، تحرک سریع | آنتیبیوتیک در صورت بروز عفونت |
بروز مشکلات قلبی – عروقی
برخی از افراد جراحی شده بعد از جراحی سرطان مری دچار مشکلات قلبی – عروقی خواهند شد. این امر میتواند موجب بروز مشکلاتی در دیگر اندامها، از جمله کلیههای فرد جراحی شده شود. از این رو فرد جراحی شده برای بررسی عملکرد قلب و کلیهها نیاز دارد که به طور منظم آزمایشهای خونی را انجام دهد.
بروز تغییراتی در صدا
فرد جراحی شده احتمال دارد که بعد از عمل جراحی با تغییراتی در صدا مواجه شود. از جمله این تغییرات گرفتگی صدا میباشد. اگر عصب متصل به جعبه صوتی در حین عمل آسیب دیده باشد، این اتفاق رخ میدهد. این امر معمولاً به دلیل کبودی موقت رخ میدهد. این مشکل به ندرت میتواند به شکل دائمیباشد. در حالت بروز مشکل دائمی در شنوایی، افراد درگیر شده برای ترمیم تارهای صوتی خود نیاز به جراحی دارند.
تخلیه کند معده و بروز رفلاکس
انجام عمل جراحی سرطان مری میتواند باعث موجب بروز مشکلاتی در بازگشت محتویات معده به مری (رفلاکس) شود. رفلاکس میتواند علائمی مانند سوزش سر دل را در فرد جراحی شده ایجاد کند. درمان این مشکل شامل موارد زیر میباشد:
- مصرف آنتیاسیدها
- مصرف داروهایی که به حرکت و دفع غذا از طریق معده و روده کمک میکنند.
نشتی مجرای قفسه سینه یا شیل
مجرای قفسه سینه لولهای نزدیک به ناحیه مری و بخشی از سیستم لنفاوی میباشد. در حین عمل، جراح ممکن است این ناحیه را ( به دو قسمت) تقسیم کند. به ندرت، پس از انجام عمل جراحی این ناحیه نشت میکند. این امر به احتمال زیاد در هفته اول بعد از جراحی رخ میدهد. نشانههای اصلی ابتلای به این مشکل این است که بیش از آنچه پزشک انتظار دارد، مایعات به تخلیه قفسه سینه فرد تخلیه میشود. علائم نادرتر مواردی مانند درد و احساس تنگی نفس را در بر میگیرد.
اولین روش درمانی تخلیه مایع است. همچنین احتمال دارد نیاز باشد که فرد باشد لوله دیگری در ناحیه تجمع مایع قرار دهد. اگر فرد مجرای خود را ترمیم نکرده است، ممکن است برای ترمیم آن نیاز به جراحی داشته باشید. همچنین در صورت داشتن علائم نیاز است که فرد به پزشک خود مراجعه یا علائم را به او اطلاع دهد.
عفونت بعد از عمل جراحی سرطان مری
افراد جراحی شده بعد از عمل در معرض خطر ابتلا به عفونت قرار دارند. این نوع عفونت شامل عفونت زخم، سینه یا عفونت ادراری میباشد. برای کاهش خطر ابتلا به عفونت پس از جراحی، فرد جراحی شده باید آنتی بیوتیک مصرف کند. همچنین فرد جراحی شده در صورت داشتن علائم عفونت (در ادامه ) باید به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد: این علائم شامل موارد زیر میباشند:
- بالا رفتن دمای بدن
- لرزش بدن
- احساس گرما و سرما
- احساس کلی ناخوشی
- سرفه
- احساس بیماری
- تورم یا قرمزی در اطراف زخم شما و احتمال بروز حالت داغی و گرما در زخم
- بوی قوی یا مایعی که از زخم فرد جراحی شده تراوش میکند
- از دست دادن اشتها
- به ندرت برای عفونت در زخم، فرد جراحی شده ممکن است به عمل دیگری نیاز داشته باشد.
لخته شدن خون
لخته شدن خون (ترومبوز ورید عمقی، DVT) یکی از عوارض احتمالی بعد از جراحی است. دلیل بروز لخته خونی این است که احتمال فرد جراحی شده بعد از عمل به اندازه معمول تحرک ندارد. لختههای ایجاد شده میتوانند جریان طبیعی خون را از طریق سیاهرگها مسدود کنند. اگر فرد در هر ناحیهای از پای خود دچار تورم، داغی، قرمزی یا دردناک شد، باید در این زمینه به پزشک یا پرستار خود اطلاع دهد. همچنین این خطر وجود دارد که لخته خونی شل شده و از طریق جریان خون به ریهها برود و موجب بروز انسداد در ریه (آمبولی ریه) شود. علائم لخته شدن شامل موارد زیر میباشند:
- تنگی نفس
- درد قفسه سینه
- سرفه خونی
- احساس سرگیجه یا سبکی سر
برای پیشگیری از بروز لخته شدن خون، انجام تمرینات پا که پرستار یا فیزیوتراپیست به فرد آموزش میدهد، لازم است. همچنین ممکن است در زمانی که فرد در بیمارستان بستری میباشد، برای تزریق زیرپوست انجام شود که به کاهش خطر کمک میکند.
همچنین ممکن است لازم باشد این تزریقات به مدت 4 هفته حتی بعد از بازگشت فرد جراحی به خانه ادامه پیدا کند. البته این امر بستگی به نوع عمل فرد دارد. همچنین احتمال دارد پرستار به فرد آموزش دهد که قبل از رفتن به خانه این تزریقها را یاد گرفته و انجام دهد. یک پرستار میتواند این تزریقات را در خانه فرد جراحی شده انجام دهد. و البته احتمال دارد که پزشک به فرد پوشیدن جورابهای فشاری را بسیار مهم است، را توصیه کند.
به نقل از ژورنال جراحی و مراقبتهای پس از عمل (Journal of Surgical and Postoperative Care) درباره عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری:
لخته شدن خون پس از جراحی بزرگ، از جمله جراحی سرطان مری، یک عارضه جدی است و با تمرینات حرکتی و استفاده از داروهای ضد انعقاد قابل پیشگیری است.
خون ریزی بعد از عمل جراحی سرطان مری
بروز خونریزی بعد از عمل امکانپذیر میباشد. گروه درمانی فرد جراحی شده را از نزدیک از نظر علائم خونریزی تحت نظر خواهند داشت. درمان مورد نیاز بستگی به این دارد که چه چیزی موجب بروز خونریزی شده و فرد چه مقدار خون از دست داده است. ممکن است فرد جراحی شده نیاز به دریافت خون داشته باشد.
بروز مشکلاتی در قفسه سینه و تنفس
عفونت قفسه سینه، از جمله ذاتالریه، میتواند یکی از عوارض جدی بعد از عمل سرطان مری باشد.
فرد میتواند با اقدامات زیر خطر بروز این مشکلات را کاهش دهد:
- ترک سیگار قبل از عمل
- پس از عمل فرد هر چه سریعتر بلند شده و تحرک داشته باشد.
- انجام هرگونه تمرین تنفسی که فیزیوتراپیست به فرد آموزش میدهد
- اگر فرد دچار عفونت شد، آنتی بیوتیک برای درمان این مشکل دریافت کند.
بحث نهایی عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری
عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری از جمله مخاطراتی میباشد که احتمال دارد بعد از انجام عمل سرطان مری بروز پیدا کند. این مخاطرات شامل لخته شدن خون، عفونت، مشکلات ریوی، نشت، خونریزی، عفوت و… میباشد. برای غلبه بر این مشکلات انجام مراقبهای توصیه شده توسط پزشک لازم میباشد. همچنین در صورت بروز این مشکلات فرد باید به مراکز درمانی یا نزد پزشک مراجعه نماید؛ البته که باید برای جلوگیری از سرطان مری پیش از جدی شدن این بیماری اقدام کرد.
همچنین برای پایش مستمر حال فرد جراحی شده، نیاز است که علائم بروز پیدا کرده به پزشک و گروه درمانی اطلاع داده شود. با رعایت این موارد فرد میتواند تا حد زیادی از مشکلات مربوط به سرطان مری رهایی یابد. پیامدهایی این عمل جراحی طولانی شدن بقا و کیفیت زندگی در فرد بیمار میباشد.
- تلفن: ۰۲۱۸۸۵۶۲۰۰۰
- اینستاگرام: @drazarpeikan
- آدرس: تهران، سعادت آباد، بلوار دریا، خیابان سردار دریا شمالی (مطهری شمالی)، روبروی کلینیک ماد، پلاک ۱۲، طبقه ۴
در نهایت، شناخت دقیق عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیمار دارد. پیگیری منظم پزشکی، تشخیص زودهنگام و مدیریت صحیح عوارض پس از جراحی سرطان مری میتواند شدت خطرات جراحی سرطان مری را کاهش داده و روند بهبودی را ایمنتر و موفقتر کند.
21 دیدگاه دربارهٔ «عوارض بعد از عمل جراحی سرطان مری | خطرات جراحی سرطان مری چیست؟»
تخلیه کند معده یعنی چی؟ بعد عمل پدرم غذا تو معدهش میمونه.
من عمل مری کردم و حالا غذا خوردنم سخته. این عادیه؟ کی خوب میشم؟
اختلال بلع (دیسفاژی) پس از جراحی مری شایع است و اغلب به دلیل تورم یا تنگی محل اتصال رخ میدهد. معمولاً با گذشت ۴ تا ۱۲ هفته و گشاد کردن آندوسکوپیک بهبود مییابد. مایعات غلیظ و غذای نرم شروع کنید و با جراح پیگیری نمایید.