سرطان پاراتیروئید

سرطان پاراتیروئید

سرطان پاراتیروئید یکی از انواع سرطان ها با علت های ناشناخته است که در صورت بروز علائم آن باید سریع به پزشک مراجعه نمود. تقسیم غیرعادی و رشد سلول های بدن منجر به بروز سرطان می شود. این تقسیم غیرعادی گاهی از یک نقطه آغاز و به سایر بافت های بدن می رسد. البته سرطان تنها یک بیماری محسوب نمی شود و انواع مختلفی دارد.

سرطان می تواند در ریه، معده، مری، خون، استخوان و … بروز پیدا کند و باعث سرطان مری و سرطان معده و… شود. و در هر یک از این بیماری ها رشد، گسترش و درمان متفاوتی دارد.

در بدن انسان میلیون ها سلول وجود دارد که خارج شدن رشد سلول ها از وضعیت عادی منجر به بروز سرطان می شود. هر ناحیه ای که ابتدا دچار این اختلال شود جایی است که سرطان در آن نقطه آغاز شده است. سلول های سرطانی قابلیت سرایت به نقاط مختلف را دارند. سرعت رشد و سرایت در برخی از سرطان ها بالا و در برخی کند است.

در  برخی موارد می توان سرطان را با شیمی درمانی را درمان کرد و گاه ی نیز بیمار نیاز به جراحی یا  استفاده ترکیبی از هر دو روش دارد. بر اساس رشد سلول های سرطانی، سرطان را به دو نوع خوش خیم و بدخیم تقسیم می کنند. نوع خوش خیم سرطان درمان پذیرتر از نوع بدخیم است.

شاید اسم غده پاراتیروئید به گوش کمتر کسی خورده باشد اما این غده پشت غده تیروئید در گردن (غده تیروئید به شکل پروانه است) واقع شده است که در صورت ابتلا به سلول های سرطانی به آن سرطان پاراتیروئید می گویند. در این مقاله سعی بر آن شده است که در مورد علائم سراطان پارا تیروئید، آزمایش های تشخیصی، درمان آن و سایر موارد مهم آن پرداخته شود.

سرطان پاراتیروئید چیست؟

غده پاراتیروئید کوچک است  و در گردن و پشت غده تیروئید قرار گرفته و کارکرد آن افزایش سطح کلیسم در خون است. این غده 4 عضو دارد که چسبیده به تیروئید در گلو واقع شده اند. ترشح هورمون و کنترل عملکرد بدن وظیفه این غده ها در بدن است. زمانی که سلول های این غدد از کنترل خارج می شوند؛ به طور غیرقابل مهاری رشد می کنند و به این اتفاق سرطان پاراتیروئیدمی گوییم.

سرطان پاراتیروئید چیست

این سرطان یکی از بیماری های نادر محسوب می شود و هنوز علت ابتلا به آن مشخص نشده است. بر اساس تحقیقات سرطان پاراتیروئید اغلب بدخیم نیست و در اغلب موارد بدخیمی در توده های سرطانی پاراتیروئید مشاهده نمی شود.

اگر تمایل دارید درمورد سرطان تیروئید هم بدانید ما در یک مقاله جداگان به این موضوع پرداخته ایم پیشنهاد می کنم بر روی متن لینک داده شده کلیک کنید و مقاله ما را تا انتها بخوانید.

علت ایجاد سرطان پاراتیروئید چیست؟

سرطان پاراتیروئید یک بیماری نادر است که سلول های سرطانی در غده های پاراتیروئید به وجود می آیند. هرچند علت این بیماری ناشناخته است اما وجود برخی بیماری های ارثی می تواند باعث افزایش ریسک ابتلا به این سرطان شود. با وجود اینکه دلایل ارثی، مهم ترین علت این سرطان محسوب می شوند اما رژیم های غذایی نامتعارف و ناسالم نیز نقش موثری در ابتلا به این سرطان ایفا می کنند.

سندروم MEN 1 باعث تاثیرات منفی در غدد پاراتیروئید می شود. تحرک زیاد در غده تیروئید منجر به افزایش ترشح هورمون PTH بدن می شود که منجر به بیماری هیپرتیروئیدیسم می شود. این بیماری باعث افزایش کلسیم در خون می شود و اگر بیمار درمان نشود فرد مبتلا به سرطان پاراتیروئید خواهد شد.

سرطان های نوع ثانویه یکی دیگر از دلایل ایجاد این نوع از سرطان در غدد پاراتیروئید می شود. به خاطر اینکه سلول های سرطانی قابلیت سرایت دارند می توانند به این غده برسند و باعث شیوع تکثیر سلول های سرطانی در این ناحیه شوند.

برخی ریسک فاکتورها باعث افزایش احتمال ابتلا به پاراتیروئید می شود که عبارت اند از:

  • سندروم MEN1 یا بیماری غدد درون ریز نوبافت چندگانه
  • سابقه وجود هایپرپاراتیروئیدی در خانواده
  • درمان با اشعه ایکس و یا سایر روش های درمان با دیگر انواع انرژی

پاراتیروئید در کجا قرار دارد؟

همانطور که در بالا هم گفته شد پاراتیروئید 4 عضو کوچک دارد که در اطراف غده تیروئید واقع شده است. غده تیروئید به شکل پروانه ای است و پاراتیروئید پشت این غده و به طور کلی در اطراف آن واقع شده است.

جای سرطان پاراتیروئید

کلسیم وظیفه انسجام استخوان ها، بهبود عملکرد عضلات و اعصاب را بر عهده دارد و کنترل مصرف کلسیم در بدن وظیفه غده پاراتیروئید است. بنابراین، وظیفه پاراتیروئید برای جذب و مصرف کلسیم در بدن حیاتی است.

این کار با استفاده از هورمون PTH  انجام می شود. گاهی موارد وقتی بیماری مبتلا به این سرطان می شود، سطح زیادی از از هورمون PTH ترشح می شود و بعد از آن مقدار زیادی کلسیم وارد خون خواهد شد و بیمار به دردسر خواهد افتاد. خستگی، اضطراب، بی خوابی، دردهای استخوانی، تهوع، استفراغ، افزایش ادرار، سنگ های کلیوی از جمله عوارض این اتفاق است.

 علائم سرطان پاراتیروئید چیست؟

هایپرکلسمی یا افزایش کلسیم  دلایل زیادی می تواند داشته باشد که یکی از آن ها سرطان پاراتیروئید است. سرطان پاراتیروئید هم مانند هر بیماری دیگر دارای علائمی است که افراد با مشاهده آن باید سریعاً به پزشک مراجعه کنند. البته، این علائم ممکن است خود را به سرعت نشان ندهند و مشاهده آن، زمان ببرد.

علائم سرطان پاراتیروئید

علائم سرطان پاراتیروئید می تواند فرد را به اشتباه بیاندازد و بیمار فکر کند که به بیماری دیگری مبتلا شده و آن را جدی نگیرد اما باید توجه داشته باشید که هیچ کدام از این علائم را نباید سرسری و بدون اهمیت تلقی کرد.

علائم سرطان پاراتیروئید:

  • اختلال در مجاری ادراری
  • ایجاد توده در گلو
  • ضعف و خستگی در بدن
  • بی اشتهایی و بی میلی به خوردن غذا
  • کاهش وزن بدون هیچ علتی
  • تشنگی بیش از اندازه معمول
  • ایجاد درد در استخوان ها
  • ایجاد یبوست
  • تشنگی
  • احساس مداوم تهوع و استفراغ
  • ادرار کردن در حالت غیر طبیعی و به دفعات زیاد
  • درد در معده و کمر
  • ایجاد توده ای در گردن
  • شکستگی استخوان ها در حالت غیر عادی
  • مشکلات دربلع و خوردن غذا
  • تغییرات در صدای افراد مبتلا به این بیماری
  • مشکلات کلیوی

در صورتی که به هر یک از نشانه هایی که ذکر شد دچار هستید توصیه می کنیم به پزشک مراجعه کنید تا با انجام آزمایشات مربوطه پزشک از سلامتی شما اطمینان حاصل کند.

نحوه تشخیص سرطان پاراتیروئید

تشخیص اولیه و به موقع این بیماری مانند بسیاری از بیماری های دیگر در درمان پذیری آن بسیار موثر است. معاینه دقیق اولین کاری است که پزشک حاذق بعد از مراجعه بیمار انجام می دهد. البته، پزشک سابقه بیماری و خانوادگی بیمار را هم خواهد پرسید تا بهتر بتواند بیماری را تشخیص دهد.

تشخیص سرطان پاراتیروئید

پس از این مرحله، پزشک آزمایش خون و ادرار برای بیمار می نویسد تا به بررسی میزان سطح کلسیم و ترشح سایر هورمونهای بدن شما مانند PTH بپردازد. یکی دیگر از راه های تشخیص این بیماری، اسکن پاراتیروئید است که در آن می توان به راحتی وضعیت بیمار را مشاهده کرد و از وضعیت که  ترشح PTH مطلع شد.

این اسکن اغلب بلافاصله و به صورت سرپایی انجام می شود. به طور کلی با استفاده از اسکن و اشعه رادیواکتیور می توان هر ضایعه ای که در غده پاراتیروئید وجود را دید.سونوگرافی، اسکن CAT و  ام آر آی از روش های تشخیصی دیگر تشخیص سرطان پاراتیروئید هستند. MRI یا تصویربرداری از بدن با استفاده از مغناطیس می تواند تصاویر دقیق تری از وضعیت ضایعه به پزشک بدهد.

برخی عوامل می تواند احتمال ابتلا به سرطان پاراتیروئید را تایید کنند که عبارت اند از:

  • بزرگ شدن سایز توده پاراتیروئید ( معمولا بالاتر از سه چهار سانتی متر می شود)
  • PTH خیلی بالا (عدد خیلی بالا)
  • شکل های خاص غده که در یک سونوگرافی دقیق و اختصاصی پارتیروئید دیده می شود.

لازم به ذکر است که  گاهش سطوح بالای پی تی اچ ناشی از فعالیت بیش از حد غدد پاراتیروئید است که به آن هیپرپاراتیروئیدیسم می گوییم. البته، برای سطوح بالای PTH دلایل دیگری نیز می تواند داشته باشد که عبارت اند از:

  • سطوح پایین کلسیم که ارتباطی با غدد پاراتیروئید ندارد.
  • بیماری مزمن کلیوی
  • سطح ویتامین D پایین

آزمایش های تشخیصی سرطان پاراتیروئید

پس از اینکه پر کاری پاراتیرویید با آزمایش خون تشخیص داده شد ممکن است تصویربرداری و پیدا کردن اینکه کدام غده پاراتیروئید بیش‌ از حد فعال است بسیار سخت باشد و برای همین پزشک تصمیم می گیرد آزمایش‌های تصویربرداری برای مشاهده آن انجام شود.

آزمایش های تشخیصی سرطان پاراتیروئید

به علت اینکه مشخصات سلول‌های پاراتیروئید خوش‌خیم و سرطان پاراتیروئید بدخیم یکسان است، احتمال تشخیص سرطان پاراتیروئید گاهی دشوار می شود. در اینجا پزشک به بررسی سطح کلسیم خون، علایم بیمار، هورمون پاراتیروئید می پردازد تا تشخیص دهد.

آزمایش های تشخیصی سرطان پاراتیروئید به شرح زیر است:

  • معاینه بالینی و شرح حال
  • مطالعات شیمی خون
  • آزمایش­ هورمون پاراتیروئید
  • اسکن Sestamibi
  • CT اسکن
  • اسکن SPECT (اسکن توموگرافی کامپیوتری انتشار تک فوتون)
  • سونوگرافی
  • آنژیوگرافی
  • نمونه برداری از رگ ها
  • نمونه‌ برداری وریدی

عوارض پرکاری پاراتیروئید چیست؟

شایع‌ترین مشکل غده پاراتیروئید، پرکاری است. در این زمان، هورمون‌های پاراتیروئیدی ترشح شده بیش از میزان لازم ترشح می شود که به این حالت پاتولوژیک، هیپرپاراتیروئیدیسم یا پرکاری پاراتیروئید می گویند.

در این حالت مقدار هورمون‌های پاراتیروئیدی ترشح شده بیش از میزان لازم است. به این حالت پاتولوژیک، هیپرپاراتیروئیدیسم یا پرکاری پاراتیروئید گفته می‌شود. این اتفاق باعث ایجاد مشکلات عدیده ای برای بیمار خواهد شد. به طوریکه، حتی در زمانی که سطح کلسیم خون نرمال یا بالاست باز هم ترشح پاراتورمون را ادامه می‌دهد.

خطرات احتمالی پرکاری تیرویید عبارت اند از:

  • شکستگی استخوان
  • کاهش تراکم استخوان و پوکی استخوان
  • زخم معده
  • سنگ کلیه
  • تشخیص پرکاری پاراتیروئید
  • پانکراتیت (التهاب پانکراس)
  • اختلالات سیستم عصبی

 سرطان پاراتیروئید کشنده است؟

با اینکه با آوردن اسم سرطان رعب و وحشتی وصف نشدنی به جان همه می افتد اما با پیشرفت علم پزشکی بسیاری از سرطان ها قابل درمان شده و فرد پس از درمان می تواند به زندگی خود ادامه دهد.

همانطور که در مقدمه هم عنوان شد این است که در بیماری‌های تیروئید و ندول‌های بدخیم تیروئید، درصد بالایی از ندول‌های تیروئید خوش خیم و غیرسرطانی هستند. نکته جالب این است که ندول های سرطانی اگر بدخیم هم باشند به خوبی قابل درمان هستند و خاصیت سرایت پذیری کمتری دارند. تنها درصد کمتری از آن ها دچار متاستاز شده و برای بیمار مشکل ایجاد می کنند.

سرطان پاراتیروئید کشنده است

البته، مواردی که ذکر شد به این معنی نیست که این سرطان را جدی نگیرید. این‌ها همه به این معنی است که بیمار، نباید نگرانی در رابطه با تیروئید داشته باشد. بیمار باید حتما اگر علائمی که گفته شد را مشاهده کرد سریعاً به پزشک مراجعه کند تا درمانش سریع تر آغاز شود. با اینکه این بیماری درمان پذیر است اما کشنده بودن سرطان پاراتیروئید هم مانند هر سرطان دیگری بستگی به برخی عوامل دارد که به شرح زیر است:

  • چه زمانی سرطان تشخیص داده شود
  • این بیماری تا چه حدی پیشرفت کرده
  • روند سرایت بیماری چقدر است
  • روحیه بیمار در چه حدی است
  • نوع سرطانی که فرد را درگیر کرده
  • سرطان درچه استیجی قرار گرفته است
  • چه پزشکی را برای درمان خود انتخاب کردید

آیا سرطان پاراتیروئید درمان دارد؟

اولین راهکاری که می توانید از این طریق آن به درمان و کنترل بیماری سرطان بپردازید، جراحی است که در سرطان پارتیروئید نیز این موضوع صدق می کند. این روش، در 95 درصد بیماران جواب می دهد. در استفاده از روش جراحی غدد پاراتیروئید که در اثر سرطان بزرگ شده و پر از سلول های سرطانی است برداشته می شود.

درمان سرطان پاراتیروئید

بر اساس شرایط بیمار و اینکه سرطان در چه مرحله ای قرار دارد یا سرایت به سایر قسمت های دیگر، روند درمان سرطان پاراتیروئید متفاوت می شود. روش های درمانی سرطان پاراتیروئید به شرح زیر است:

  • جراحی
  • پرتو درمانی
  • شیمی درمانی
  • درمان به روش آر اف پاراتیروئید
  • درمان سرطان پاراتیروئید به روش غیر جراحی

جمع بندی

سرطان اگر چه به عنوان یک بیماری ترسناک به اغلب مردم معرفی شده اما با پیشرفت علم پزشکی طی سالهای اخیر، درمان پذیری این بیماری بسیار بالا رفته است. بنابراین، مردم نباید با فهمیدن اینکه سرطان دارند روحیه خود را ببازند، چر اکه تحقیقات نشان می دهد بالا بودن روحیه بیمار به تنهایی یکی از عواملی است که شانس درمان را بسیار بالا می برد.

همانطور که گفته شد، غده پاراتیروئید، پشت غده تیروئید واقع شده و با ترشح هورمون های پاراتیروئید سطح کلسیم خون را افزایش می دهد. این غده 4 عضو دارد که چسبیده به تیروئید در گلو واقع شده اند. ترشح هورمون و کنترل عملکرد بدن وظیفه این غده ها در بدن است.

زمانی که سلول های این غدد از کنترل خارج می شوند و به طور غیرقابل مهاری رشد می کنند سرطان پاراتیروئید اتفاق می افتد. این سرطان یکی از بیماری های نادر محسوب می شود و هنوز علت ابتلا به آن مشخص نشده است.

تشخیص اولیه و به موقع این بیماری مانند بسیاری از بیماری های دیگر در درمان پذیری آن بسیار موثر است. در صورتی که به هر یک از نشانه هایی که در بالا گفتیم دچار هستید توصیه می کنیم هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید تا با انجام آزمایشات مربوطه پزشک از سلامتی شما اطمینان حاصل کند. البته، انتخاب پزشک حاذق و باتجربه و مرکز درمانی که انتخاب می کنید را نباید سرسری بگیرید و باید در انتخاب آن دقت کنید.

 

فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سرطان از دانشگاه تهران

دکتر سید علیرضا آذرپیکان فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سرطان و لاپاراسکوپی پیشرفته_جراحی چاقی از دانشگاه تهران،رتبه برتر بورد تخصصی و نفر اول آزمون فلوشیپ جراحی سرطان

لیست مقالات مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.